İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Çünkü, efendim, felakete uğrayanlarda bir kez doğmuş olan akıl asla yerinde durmaz, dışarı çıkar.”

— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

οὐ γάρ ποτ᾿, ὦναξ, οὐδ᾿ ὃς ἂν βλάστῃ μένει νοῦς τοῖς κακῶς πράσσουσιν, ἀλλ᾿ ἐξίσταται.

Ne anlatıyor?

Söz, insanın felaket karşısında akıl ve yargı yetisini koruyamayacağını, ağır darbelerin zihni nasıl sarsabileceğini anlatır. Sofokles burada aklı, yerinde duran ama kötü talih karşısında yerinden oynayabilen, kişiyi terk edebilen bir güç olarak imgeleştirir. Felaketlerin yalnızca bedene değil, esas olarak insanın düşünme kapasitesine ve ruhsal dengesine zarar verdiği vurgulanır. Yazar, insanın en zor koşullarda bile akla sarılması gerektiğini savunmaz; aksine, çok ağır acıların aklı işlevsiz bırakabileceğini kabul eder. Bu bakış açısı, tragedyaya özgü bir insan tasavvurunun ürünüdür: İnsan, koşulların darbesiyle sarsılır ve rasyonel olandan uzaklaşır. Bugün de bu söz, kriz anlarında yaşanan kafa karışıklığı, kararsızlık ve tükenmişlik gibi durumları anlamak için kullanılabilecek bir gözlemdir.

Hangi bağlamda söylendi?

Sofokles'in Antigone adlı eserinde koronun ağzından, Kral Kreon'a hitaben söylenir. Kreon, kararlarındaki inatçılığı yüzünden çevresindeki insanlara acı vermektedir. Bu söz, felaketlerin insanın sağlıklı muhakemesini nasıl bozabileceğine dair bir uyarı niteliğindedir.

Kaynak

  • Eser: Antigone
  • Künye: Lines 563–564 (tr. Dudley Fitts and Robert Fitzgerald, 1938)
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler