Ünlü söz
“Çünkü kötü bir tasarıdan daha düşmanca bir şey yoktur.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
βουλῆς γὰρ οὐδέν ἐστιν ἔχθιον κακῆς.
Ne anlatıyor?
Söz, tek başına eylemin değil, onu yönlendiren niyetin ve tasarının asıl tehlikeyi oluşturduğunu vurgular. Kötü bir plan, yalnızca hedef aldığı kişiye değil, onu kuran kişiye de zarar verir; güveni, aileyi ve toplumsal bağları içten içe çürütür. Sofokles burada "düşmanca" sözcüğüyle tasarının insan ilişkilerindeki yıkıcı etkisine işaret eder.
Tragedyalarda karakterlerin yıkımı çoğu zaman düşüncesiz bir öfkeden değil, bilinçli kurulmuş kötü planlardan doğar. Bu yüzden söz, aklın ve iradenin kötülüğe yöneldiğinde en tehlikeli silaha dönüştüğünü hatırlatır. Bugün de bir entrikanın, bir kumpasın ya da uzun vadeli bir aldatmacanın verdiği zarar, ani bir öfke patlamasından çok daha derin olabilir.
Hangi bağlamda söylendi?
Aynı diyalogda, Hrisothemis kız kardeşi Elektra'yı saraydaki mevcut düzene karşı inatla direnmekten vazgeçirmeye çalışırken bu sözü söyler. Hrisothemis, anneleri Klytaimnestra ile sevgilisi Aigisthos'un olası öfkesini ve kuracakları kötü planları kasteder. Elektra'nın açık muhalefetinin, iktidardakileri daha sert önlemler almaya iteceğinden korkar.
Kaynak
- Eser: Electra
- Künye: Line 1047 (tr. R. C. Jebb, 1894)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kazanç tatlıdır, yalanlardan gelse bile.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Böyle dostları yitirenler sevinir, onlara sahip olanlar ise kaçmak için dua eder.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Sahte sözler meyve vermez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)