İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Çünkü Zeus, büyük dilin böbürlenmelerinden fazlasıyla nefret eder.”

— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Antik Yunanca aslı

Ζεὺς γὰρ μεγάλης γλώσσης κόμπους ὑπερεχθαίρει.

Ne anlatıyor?

Sofokles bu sözünde kibirli ve haddini aşan konuşmayı, yani büyüklenmeyi eleştirir. Antik Yunan düşüncesinde hubris, yani aşırı gurur ve tanrılara meydan okuyan kibir, en tehlikeli insani kusurlardan biri sayılırdı. Burada Zeus, yalnızca mitolojik bir figür değil, aynı zamanda ahlaki düzenin ve adaletin simgesidir. Söz, ölçüsüz söylemin ve küstahça kendini üstün görmenin mutlaka bir karşılığı olduğunu, ilahi güçlerin bu tür büyüklenmeye tahammül etmediğini ifade eder.

Sofokles'in tragedyalarında kahramanların düşüşü çoğu kez bu tür bir kibirle başlar. Kişi, sınırlarını unutup kendini tanrısal bir konuma koyduğunda ya da ölçüsüz konuştuğunda, kaderin terazisi onun aleyhine döner. Sözün bugünkü karşılığı da güçlüdür: Söyledikleriyle başkalarını ezen, böbürlenen ve gücünü abartan kişi, er geç kendi sınırlarıyla yüzleşir. Dilin büyüklüğü, insanı küçük düşürür. Bu yüzden ölçülü konuşmak yalnızca bir görgü kuralı değil, aynı zamanda bir tür bilgelik ve varoluşsal terbiyedir.

Hangi bağlamda söylendi?

Sofokles'in Antigone trajedisinin başlarında koro, insanı ve onun başarılarını överken aynı zamanda sınırlarını da hatırlatır. Bu söz, insanın büyük işler başarabileceği kadar büyüklük taslamasının da tehlikeli olduğunu vurgulayan koro bölümünde geçer. Zeus'a atıfla, kibirli dilin ilahi adalet karşısında kabul görmeyeceği dile getirilir.

Kaynak

  • Eser: Antigone
  • Künye: Lines 127–128 (tr. Dudley Fitts and Robert Fitzgerald, 1938)
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler