Ünlü söz
“En güçlü mülk, sağgörüdür.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ὅσῳ κράτιστον κτημάτων εὐβουλία.
Ne anlatıyor?
Sofokles burada insanın sahip olabileceği değerler arasında sağgörünün (euboulia: iyi düşünme, yerinde karar verme) en değerli servet olduğunu söyler. Zenginlik, güç, şan ya da mülk geçicidir; fakat doğru düşünebilme ve yerinde muhakeme etme yetisi, insanın karşılaştığı güçlüklerde en sağlam dayanağıdır. Söz, maddi birikimin değil, aklın ve doğru kararın üstünlüğünü öne çıkarır.
Bu düşünce, Antik Yunan tragedya geleneğinde sıkça işlenen bir temadır: Kahramanlar, tüm güçlerine rağmen sağgörüden yoksun olduklarında yıkıma sürüklenir. Kreon'un trajik hatası tam da budur: Elinde taht, otorite ve yasalar varken, Teiresias'ın uyarısını dinleyecek sağgörüyü gösteremez. Günümüzde de bu özdeyiş, karar verme süreçlerinde bilgi, deneyim ve muhakemenin maddi zenginlikten ya da güçten daha kalıcı bir sermaye olduğunu hatırlatan evrensel bir uyarı niteliğindedir.
Hangi bağlamda söylendi?
Antigone'de kör kâhin Teiresias'ın Kral Kreon'a yaptığı son uyarı sırasında söylenmiştir. Teiresias, Kreon'u kararındaki inatçılığın sonuçları hakkında uyarırken, insanın en değerli varlığının sağgörü olduğunu hatırlatır. Bu dize, Kreon'un otorite ve gururla aldığı kararların akıbetinde sağgörünün rolünü vurgulayan dramatik bir işleve sahiptir.
Kaynak
- Eser: Antigone
- Künye: Line 1050 (tr. Dudley Fitts and Robert Fitzgerald, 1938)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kazanç tatlıdır, yalanlardan gelse bile.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiçbir şeyi düşünmemekte hayat en tatlıdır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü, efendim, felakete uğrayanlarda bir kez doğmuş olan akıl asla yerinde durmaz, dışarı çıkar.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hastayken boş konuşmak, aklı başında bir adamın işi değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Zeus benim hükümdarımdır, ölümlülerden ise hiç kimse.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)