Ünlü söz
“İyi doğmuş olanlara utanç içinde yaşamak yakışmaz.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ζῆν αἰσχρὸν αἰσχρῶς τοῖς καλῶς πεφυκόσιν.
Ne anlatıyor?
Bu söz, 'iyi doğmuş olanlar' (kalōs pephykosin) ifadesiyle soylu bir aileden gelen ya da erdemli bir yaratılışa sahip olan kişileri kasteder. Sofokles'e göre böyle bir kişi, hayatını onursuzca, utanç verici bir biçimde sürdürmeyi kabul edemez. Yaşamanın kendisi değil, nasıl yaşandığı önemlidir; onurlu bir yaşam, yalnızca hayatta kalmaktan daha değerlidir.
Antik Yunan ahlak anlayışında 'kalokagathia' (iyilik ve güzellik birliği) kavramı, soylu doğumu ve erdemi bir arada düşünür. Bu sözde de soyluluk, ayrıcalık değil, bir sorumluluk kaynağıdır: Kişiye yüksek bir davranış standardı getirir. Elektra bağlamında bu düşünce, adaletsizliğe boyun eğmektense onurlu bir direnişi seçmeyi savunur. Günümüzde de söz, kişinin kendi değerlerine ve insanlık onuruna aykırı bir hayatı sürdürmektense o koşulları reddetmesinin daha saygın olduğunu hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Sofokles'in 'Elektra' tragedyasında, Elektra kardeşi Krizothemis ile konuşurken, zalim yönetime karşı boyun eğmek yerine onurlu bir direniş sergilemenin gerekliliğini savunur. Bu dize, onun ahlaki duruşunu ve soylu bir karaktere yakışır yaşam anlayışını yansıtır.
Kaynak
- Eser: Electra
- Künye: Line 989 (tr. R. C. Jebb, 1894)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kazanç tatlıdır, yalanlardan gelse bile.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Sahte sözler meyve vermez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiç kimse istemeden hata yaptığı için kötü değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)