Ünlü söz
“Korkan kişiye her şey ses çıkarır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
ἅπαντα γάρ τοι τῷ φοβουμένῳ ψοφεῖ.
Ne anlatıyor?
Bu söz, korkunun insan algısını nasıl çarpıttığını veciz bir biçimde ortaya koyar. Korku içindeki kişi, dış dünyadaki nötr uyaranları bile tehdit olarak yorumlamaya başlar; en sıradan bir tıkırtı, bir yaprak hışırtısı ya da eski bir evin çatırtısı, korkan zihinde devasa bir tehlikenin habercisine dönüşür. Burada "ses çıkarmak" ifadesi, nesnelerin gerçekte ses çıkardığı için değil, korkan kişinin onlara anlam yüklemesi nedeniyle kullanılmaktadır.
Sofokles'in tragedyalarında korku, karakterlerin yargısını bulandıran ve onları yanlış kararlara sürükleyen temel duygulardan biridir. Bu fragman, o büyük anlatı yapısının küçük ama güçlü bir özeti gibidir: Duygular, özellikle de korku, insanın gerçeklikle arasına bir perde çeker. Kişi artık dünyayı olduğu gibi değil, kendi korkusunun ona çizdiği biçimde görür ve duyar.
Günümüz psikolojisi de bu gözlemi destekler: Kaygı ve korku, dikkati tehdit kaynaklarına yöneltir ve belirsiz uyaranların tehlikeli olarak yorumlanmasına yol açar. Söz, korkuya kapıldığımızda algılarımızın bize ihanet edebileceğini, bu yüzden duygusal tepkilerimizden önce sakin bir değerlendirme yapmanın önemini hatırlatır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: From known plays
- Künye: Frg. 61.2 TrGF (tr. E. H. Plumptre, 1865)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Böyle dostları yitirenler sevinir, onlara sahip olanlar ise kaçmak için dua eder.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Kötülüklerin iknası hızlı yol alır.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Bu bir düzen değil, talihsiz adam, hayır; senin cinnet dolu aklının düzensizliği olarak görünürdü.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Hiç kimse istemeden hata yaptığı için kötü değildir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü aşk yalnızca erkeklerin üzerine gelmez, kadınların da üzerine gelmez, tanrıların yukarıdaki ruhlarını bile altüst eder ve denize açılır; onu engellemeye her şeye gücü yeten Zeus'un bile gücü yetmez, o da boyun eğer ve isteyerek ona eğilir.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)