Ünlü söz
“Öğret; çünkü anlamadan kınamam doğru olmaz.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
Antik Yunanca aslı
δίδασκ᾿· ἄνευ γνώμης γὰρ οὔ με χρὴ ψέγειν.
Ne anlatıyor?
Bu kısa cümle, eleştirmenin ancak anlamaktan sonra gelmesi gerektiğini söyler. Konuşmacı, karşısındakinden kendisine öğretmesini ister; çünkü bilmediği, kavramadığı bir şeyi eleştirmek hem doğru değildir hem de adil bir tutum değildir. Burada yargılamak ile bilmek arasında güçlü bir bağ kurulur.
Sofokles, böylece aceleci ve önyargılı kınamanın zayıflığını gösterir. İnsan ancak bir konuyu dinleyip öğrendikten sonra o konuda sağlıklı bir değerlendirme yapabilir. Aksi halde eleştiri, bilgisizlikten kaynaklanan bir tepkiden ibaret kalır.
Günümüzde bu yaklaşım, özellikle kamusal tartışmalarda ve kişisel ilişkilerde önem taşır. Bir düşünceyi ya da davranışı anlamadan yargılamak, çoğu zaman yanlış anlamalara ve haksızlıklara yol açar. Söz, eleştirinin sorumluluğunu bilgiye ve anlama çabasına yükler.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Künye: Line 594 (tr. R. C. Jebb, 1893)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Sophocles
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Bir kadının yeminlerini suya yazarım.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“İnsanlar gördükten sonra çok şeyi anlayabilir; ama görmeden önce hiç kimse gelecekte ne yapacağını bilemez.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Cesaret et bana, cesaret et evladım. Gökte her şeyi gören ve hükmeden yüce Zeus hâlâ var.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü haklı olanla birlikteyken büyük düşünmek mümkündür.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Çünkü kimse kötü haberler getiren haberciden hoşlanmaz.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)
“Susamış birine her türlü bilgece sözü sunsan da, ona içecek vermekten daha fazla zevk veremezsin.”
— Sofokles (MÖ 496 – MÖ 406)