“Gerçek bir sanat eseri, onu algılayan kişinin bilincinde, onunla sanatçı arasındaki ayrımı ortadan kaldırır...”

Tolstoy bu cümlede sanatın birleştirici gücüne işaret eder. Ona göre gerçek sanat eseri, alımlayıcının kendisini sanatçıdan ayrı bir birey olarak hissetmesine yol açan sınırı siler. Eserle karşılaşan kişi, bir an için yalnızca kendi benliğinde yaşamaktan çıkar; sanatçının duygularını ve deneyimini kendi bilincinde yeniden yaşar.

Bu düşünce, onun sanat kuramının temelindeki 'duygu bulaşması' ilkesinin bir devamıdır. Sanat eseri, sanatçının hissettiğini okura ya da izleyiciye geçirmekle kalmaz, aynı zamanda ikisi arasında türdeş bir duygusal durum yaratır. Böylece 'ben' ile 'o' arasındaki mesafe kısalır; eser, ortak bir bilinç alanı açar.

Tolstoy'un vurguladığı bu kaynaşma, sanatın yalnızca bireysel bir haz aracı olmadığını, insanları ortak bir duyguda buluşturabildiğini gösterir. Modern bireyin yalnızlık ve yabancılaşma deneyimine karşı sanat, başkalarının iç dünyasına katılma imkânı sunar. Bu nedenle Tolstoy'un cümlesi bugün de sanatın empati ve ortaklık kurmadaki rolünü anlamak için güçlü bir başlangıç noktasıdır.

Yine Tolstoy'un 1897 tarihli 'Sanat Nedir?' adlı eserinden alınan bu söz, kitabın sanatın tanımını ve işlevini açıkladığı bölümlerinden birinde yer alır. Tolstoy, burada sanat eserinin alımlayıcı ile yaratıcı arasında kurduğu duygusal birliği vurgular.