“Ey kraliçe, anlatılamaz bir acıyı yeniden yaşamamı buyuruyorsun.”

Aeneas, Troya'nın düşüşünü Kraliçe Dido'ya anlatmaya başlarken bu sözlerle konuşur. 'İnfandum' sözcüğü, hem 'anlatılamaz' hem de 'söylenmemesi gereken' anlamına gelir; dolayısıyla acı yalnızca büyük değil, neredeyse dile getirilmesi bile yasak, kutsal bir yaradır. Söz, hafızanın ve tanıklığın ağırlığını taşıyan bir insanın tereddüdünü yansıtır. Aeneas olanları hatırlamak istemez, çünkü hatırlamak acıyı yeniden yaşamaktır. Yine de anlatır; çünkü sorumluluğu ve kaderi bunu gerektirir.

Bu ifade, acıyı paylaşmanın paradoksunu güçlü biçimde ortaya koyar: Başkasına anlatmak, yarayı tazelemek gibi görünse de bazen hayatta kalanın görevidir. Hikâyenin tanığı, geçmişi geleceğe taşıyan kişidir. Aeneas burada hem bir savaş kahramanı hem de büyük bir yıkımın tanığı olarak konuşur; dilin sınırlarıyla yüzleşir.

Bugün de büyük felaketleri, savaşları ya da kişisel yıkımları anlatan tanıklar benzer bir konumdadır. Bir yandan susmak isterler, öte yandan susmanın unutturmak olduğunu bilirler. Söz, hatırlamanın külfetini ve gerekliliğini birlikte hissettirdiği için zamansız bir güce sahiptir.

Virgil'in Aeneis destanının II. kitabında, Aeneas Troya'nın düşüşünü Kartaca Kraliçesi Dido'nun isteği üzerine anlatmaya başlar. Bu açılış cümlesi, uzun ve acılı anlatının ilk sözleridir.