“Seni nasıl bir çılgınlık ele geçirdi!”

Bu söz, bir kişinin akıl dışı, tutarsız ya da kendisine zarar verecek bir davranış içinde olduğunu vurgulamak için kullanılan güçlü bir hitaptır. Latince 'dementia' sözcüğü, bugünkü tıbbi anlamından daha geniş biçimde, aklın yerinde olmaması, coşkuya ya da tutkuya kapılıp mantıklı düşünememe halini anlatır. Virgilius, burada muhatabını yargılamaktan çok, şaşkınlık ve hayret içinde onun davranışının ne denli mantıksız olduğunu yüzüne vurur.

Sözün gücü, yalınlığından gelir. İçinde bulunduğu kırsal şiir atmosferi bir yana, insan psikolojisinin değişmez bir yanını dile getirir: İnsan bazen öfke, aşk, kıskançlık ya da hırs yüzünden gerçeklikten kopabilir ve çevresindekilerin açıkça gördüğü yanlışları göremez hale gelebilir. Bu ifade, böyle bir anın başkası tarafından fark edilişini yansıtır.

Bugün de benzer durumlarda kullanılabilecek bu soru, kişiyi suçlamaktan öte, onu kendi davranışı üzerine düşünmeye çağıran evrensel bir uyarı niteliği taşır.

Söz, Virgilius'un Eclogae adlı pastoral şiir derlemesinin ikinci bölümünde yer alır. Burada çoban Corydon, kendisine karşılık vermeyen genç Alexis'e duyduğu umutsuz aşkı kendi kendine konuşurken bu sözü söyler. Kırsal yaşamın dingin arka planına karşı, aşkın insanı sürüklediği akıl dışı hali çarpıcı biçimde ortaya koyar.