“Aralarında, Afrikalıların maymunlardan mı türediği yoksa maymunların onlardan mı geldiği büyük bir sorudur. Bilgelerimiz insanın Tanrı'nın sureti olduğunu söylediler: İşte Ebedî Varlık'ın ne hoş bir sureti; yassı, kara bir burun, hiç yok denecek kadar az bir zekâyla! Şüphesiz bir gün gelecek, bu hayvanlar toprağı ekip biçmeyi, onu evlerle ve bahçelerle güzelleştirmeyi, yıldızların yolunu öğrenebilecekler; her şey için zaman gerekir.”

Bu söz, Voltaire'in ırkçı bakış açısını açıkça yansıtan bir pasajdır. Yazar burada Afrikalıları hayvanlarla, özellikle maymunlarla ilişkilendirerek onları insanlık dışı bir konuma yerleştirir. 'İnsanın Tanrı'nın sureti olduğu' düşüncesini alaya alır bir tonla, Afrikalıların fiziksel görünümünü ve zekâsını küçümseyerek anlatır. Bu pasaj, dönemin Avrupa'sında yaygın olan sömürgeci ve ırkçı önyargıların felsefi ve edebî metinlere nasıl sızdığını gösteren çarpıcı bir örnektir.

Voltaire'in genel olarak insan hakları ve hoşgörü savunucusu olarak bilinmesine rağmen, bu tür ifadeleri onun düşünce dünyasındaki derin çelişkileri ortaya koyar. Aydınlanma düşüncesi bir yandan evrensel insan haklarını savunurken, diğer yandan Avrupa dışındaki halkları 'medeniyet' merdiveninin alt basamaklarına yerleştiren hiyerarşik bir insan anlayışını da taşımaktaydı. Bu söz, o dönemin entelektüel ortamında bile rahatsız edici bulunabilecek ölçüde dışlayıcı ve aşağılayıcı bir dil kullanır.

Bugün bu pasaj, Aydınlanma düşüncesinin karanlık yüzünü ve Avrupa merkezli insan tasavvurunun ırkçı boyutlarını anlamak için tarihsel bir belge niteliği taşır. Voltaire gibi önemli bir filozofun bile önyargılardan bağımsız olmadığını göstermesi bakımından düşünce tarihi açısından değerli, ancak içeriği itibarıyla kabul edilemez bir metindir.

Bu pasaj, Voltaire'in 1769 yılında yayımlanan Les Lettres d'Amabed adlı kurgusal mektup romanında yer alır. Eser, Hindistan'da geçen bir hikâye aracılığıyla dönemin dinî ve toplumsal kurumlarını eleştirir. Yedinci mektupta, Afrikalılar hakkında dönemin ırkçı söylemlerini yansıtan bu ifadeler kullanılır. Voltaire burada kendi kişisel görüşlerini mi dile getiriyor yoksa bir karakterin düşüncelerini mi aktarıyor olduğu tartışmalıdır; ancak pasaj, 18. yüzyıl Avrupa'sında yaygın olan ırk hiyerarşisi anlayışının doğrudan bir yansımasıdır.