İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Düşüncenin tümüyle mideye bağlı olması ne tuhaf bir şey; buna rağmen en iyi mideler en iyi düşünürler değil.”

— Voltaire (1694 – 1778)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Fransızca aslı

C'est une plaisante chose que la pensée dépende absolument de l'estomac, et malgré cela les meilleurs estomacs ne soient pas les meilleurs penseurs.

Ne anlatıyor?

Voltaire bu sözüyle zihinsel yaşam ile bedensel durum arasındaki ilişkiyi alaycı bir dille ele alıyor. İlk bakışta düşüncenin mideye, yani bedenin maddi koşullarına bağlı olduğunu kabul eder gibi görünüyor: açlık, hazımsızlık ya da genel sağlık durumu düşünmeyi doğrudan etkiler. Ancak hemen ardından bu önermeyi tersine çeviriyor; eğer düşünce yalnızca sindirim kadar basit bir işleve bağlı olsaydı, en sağlıklı bedenlere sahip olanların en iyi düşünürler olması gerekirdi. Oysa öyle değildir.

Sözün mizahi gücü, beden ile zihin arasındaki bağın hem gerçek hem de yetersiz bir açıklama olduğunu aynı anda göstermesinden gelir. Voltaire, insanı yalnızca maddeye indirgeyen kaba materyalist açıklamalarla, düşünceyi bedenden tümüyle bağımsız sayan idealist yaklaşımlar arasında bir denge arar. Ona göre insan, midesiyle düşünen bir hayvan değildir; ama midesinden de bütünüyle kopuk bir varlık hiç değildir.

Hangi bağlamda söylendi?

Voltaire bu sözü 20 Ağustos 1770'te matematikçi ve Ansiklopedi ortak yazarı Jean le Rond d'Alembert'e yazdığı bir mektupta kaydetmiştir. Mektup, Voltaire'in yaşlılık döneminde sağlık sorunlarıyla uğraştığı, aynı zamanda din ve felsefe tartışmalarının içinde aktif olduğu bir döneme rastlar.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler