Ünlü söz
“Söyleyecek bir şeyi olmayınca insan her zaman kötü konuşur.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
On parle toujours mal quand on n'a rien à dire.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu özdeyişinde boş konuşmanın, laf kalabalığının ve gevezeliğin ardında çoğu zaman düşünce yoksunluğunun yattığını söyler. Sözün temel fikri, dil ile düşünce arasındaki bağdır: İnsan gerçekten söyleyecek bir şeye sahip olduğunda sözü genellikle açık, ölçülü ve yerinde olur; söyleyecek bir şeyi olmadığındaysa sözü belirsizleşir, abartılı hale gelir ya da yanlış anlamalara yol açar.
Bu bakış, Aydınlanma döneminin akıl ve açıklık vurgusuyla da uyumludur. Voltaire'e göre doğru düşünmek ile doğru konuşmak birbirinden ayrılamaz. Sözü, hem yazarlara hem de gündelik konuşmacılara bir uyarı gibi okunabilir: Önce ne söylemek istediğini bil, sonra konuş.
Bugün de bu cümle, özellikle laf kalabalığının arttığı ortamlarda sade ve anlamlı konuşmanın değerini hatırlatır. Voltaire'in ifadesi bir küçümseme değil, düşüncenin sözden önce gelmesi gerektiğine dair bir ilkedir.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Voltaire'in Corneille üzerine yorumlarında geçer ve 1827 tarihli Oeuvres complètes de Voltaire içinde yer alır. Voltaire burada edebî eleştiri bağlamında, anlamdan yoksun sözün zayıf bir ifadeye yol açtığını dile getirir.
Kaynak
- Eser: Oeuvres complètes de Voltaire (1827)
- Künye: "Commentaires sur Corneille", Oeuvres complètes de Voltaire (1827)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Bugün aşırı bir melankoli nöbeti içinde kendini öldüren öyle bir adam, sekiz gün bekleseydi yaşamayı isterdi.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Son olarak, efendim, şuna inanıyorum ki her şey bize Ganj kıyılarından gelmiştir: astronomi, astroloji, ruh göçü, vesaire.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Sıfat, adın düşmanıdır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“İnsan memnun olmalı, derler; ama neyle?”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Sıkıcı tür hariç, bütün türler iyidir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Ahlak bütün insanlarda aynıdır, öyleyse Tanrı'dan gelir; ibadet ise farklıdır, öyleyse insanların eseridir.”
— Voltaire (1694 – 1778)