“Sıkıcı tür hariç, bütün türler iyidir.”

Voltaire'in bu sözü, sanatta ve edebiyatta katı tür hiyerarşilerine karşı bir bakışı özetler. Ona göre bir eserin değeri, hangi geleneksel kalıba girdiğinden çok, izleyiciyi ya da okuru sürükleyebilmesinde, onda bir ilgi ve zevk uyandırabilmesindedir. 'Tür' burada yalnızca edebî biçimleri değil, genel olarak üslup ve anlatım yollarını da çağrıştırır. Komedi, trajedi, deneme, mektup ya da felsefi diyalog gibi farklı formların hepsi, sıkıcılığa düşmedikleri sürece meşrudur.

Bu düşünce, Aydınlanma'nın sanata yaklaşımıyla da uyumludur: Biçimden çok akıl, zevk ve etki ön plandadır. Voltaire'in kendisi de trajedi, tarih, felsefi hikâye ve mektup gibi çok farklı türlerde üretmiştir. Dolayısıyla bu cümle aynı zamanda onun yazarlık pratiğinin bir savunusu gibidir.

Bugün bu söz, 'tür' tartışmalarının ötesinde, içerik üreticileri ve sanatçılar için hâlâ geçerli bir ilke sunar: Asıl mesele malzemenin hangi kalıba girdiği değil, onun insanda uyandırdığı canlılık ve meraktır. Sıkıcılık, başarısız bir biçimin en kesin işaretidir.

Söz, Voltaire'in 1736'da yayımlanan 'L'Enfant prodigue' (Savurgan Evlat) adlı manzum komedisinin önsözünde yer alır. Voltaire burada komedyayı ciddi bir tür olarak meşrulaştırmaya çalışır; dönemde trajedi daha yüksek bir tür sayılırken, o her türün değerli olabileceğini savunur.