Ünlü söz
“Bugün aşırı bir melankoli nöbeti içinde kendini öldüren öyle bir adam, sekiz gün bekleseydi yaşamayı isterdi.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
Tel homme qui dans un excès de mélancolie se tue aujourd'hui aimerait à vivre s'il attendait huit jours.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu sözde intiharın çoğu zaman anlık bir ruh haliyle, geçici bir umutsuzluk ya da melankoli nöbetiyle ilişkili olduğunu söyler. Kendini öldüren kişi, o anki acıyı sonsuz ve dayanılmaz bir durum olarak görür; oysa bu ruh hali geçicidir. Kısa bir süre sonra bile yaşama isteği yeniden doğabilir. Bu nedenle intihar, kalıcı bir karar gibi görünse de aslında gelip geçici bir duygu durumunun sonucu olabilir.
Sözün arkasında, insan duygularının istikrarsızlığına dair bir gözlem yatar. Voltaire, melankoli ya da umutsuzluk gibi güçlü duyguların insanın yargısını bulandırabileceğini, o anda her şeyin karanlık görünebileceğini ama zamanla bu algının değişebileceğini ima eder. Dolayısıyla aşırı bir karar vermeden önce beklemek, duygunun yatışmasına fırsat tanımak gerekebilir.
Bu düşünce bugünkü psikoloji anlayışıyla da örtüşür: Kriz anlarında intihar düşünceleri yoğunlaşabilir, ancak uygun destek ve zamanla bu düşünceler azalabilir. Voltaire'in cümlesi bir yandan insan duygularının değişkenliğini vurgularken, diğer yandan aşırı kararların aceleyle alınmaması gerektiğine dair örtük bir uyarı niteliği taşır. Söz, intiharı yüceltmek yerine onun çoğu zaman geçici bir zihinsel durumdan kaynaklandığına dikkat çeker.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Voltaire'in 1764'te yayımlanan Dictionnaire philosophique portatif adlı eserinin "Cato" maddesinde yer alır. Madde, Roma tarihinde intiharıyla bilinen Cato'nun davranışını ele alır ve intihar kavramını felsefi açıdan tartışır. Voltaire, eser boyunca olduğu gibi bu maddede de insan duygularını ve ahlaki meseleleri eleştirel bir gözle inceler.
Kaynak
- Eser: Dictionnaire philosophique portatif (1764)
- Künye: "Cato" (1764)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Son olarak, efendim, şuna inanıyorum ki her şey bize Ganj kıyılarından gelmiştir: astronomi, astroloji, ruh göçü, vesaire.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Söyleyecek bir şeyi olmayınca insan her zaman kötü konuşur.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“İnsan memnun olmalı, derler; ama neyle?”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Her aklı başında insan, her erdemli insan, Hristiyan mezhebinden iğrenmelidir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“O [Yahudi ulusu], bütün uluslara karşı uzlaşmaz bir nefret sergilemeye cüret eder; bütün efendilerine başkaldırır. Daima batıl inançlı, daima başkasının malına açgözlü, daima barbar, felaket içinde sürünen, refah içinde küstah.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Ahlak bütün insanlarda aynıdır, öyleyse Tanrı'dan gelir; ibadet ise farklıdır, öyleyse insanların eseridir.”
— Voltaire (1694 – 1778)