İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Şüphe pek hoş bir durum değildir, ama kesin inanç gülünç bir durumdur. Doğa Sistemi'nde en çok isyan ettiren şey (unla yılan balığı yapma yönteminden sonra), bir Tanrı'nın olmadığına, bunun imkânsızlığını kanıtlamaya bile çalışmadan karar verme cüretidir.”

— Voltaire (1694 – 1778)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

Fransızca aslı

Le doute n'est pas un état bien agréable, mais l'assurance est un état ridicule. Ce qui révolte le plus dans le Système de la nature (après la façon de faire des anguilles avec de la farine), c'est l'audace avec laquelle il décide qu'il n'y a point de Dieu , sans avoir seulement tenté d'en prouver l'impossibilité.

Ne anlatıyor?

Voltaire bu sözünde, insanın bilgiyle kurduğu ilişkide iki uç tutumu karşılaştırır: şüphe ve mutlak kesinlik. Şüphe rahatsız edicidir; çünkü insanı belirsizlik içinde bırakır ve zihinsel bir huzursuzluk yaratır. Ancak bu huzursuzluk, düşüncenin canlı kalmasını sağlayan bir dürüstlüktür. Buna karşılık kesin inanç, özellikle de yeterli kanıt olmadan benimsenen mutlak yargılar, insanı gülünç duruma düşürür. Voltaire'in asıl eleştirisi, ateist bir eser olan "Doğa Sistemi"nin yazarına yöneliktir: Ona göre bu metin, Tanrı'nın var olmadığını ilan ederken bunu felsefi bir kanıtlama olmaksızın yapar.

Voltaire burada yalnızca ateizmi değil, her türlü dogmatik kesinliği eleştirir. Ona göre ne Tanrı'nın varlığını ne de yokluğunu kesin olarak kanıtlamak kolaydır. Bu yüzden sağlam bir düşünsel tutum, kanıtlanmamış inançlara karşı mesafeli durmayı gerektirir. Söz, bugün de bilgi iddialarının temellendirilmesi gerektiğine dair önemli bir uyarıdır. "Unla yılan balığı yapma" gibi alaycı bir ifade kullanması, Voltaire'in sert eleştiriyi mizahla birleştiren üslubunun tipik bir örneğidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler