Ünlü söz
“Terimleri tanımlayın, diyorum size, yoksa asla anlaşamayız.”
— Voltaire (1694 – 1778)
Fransızca aslı
Définissez les termes, vous dis-je, ou jamais nous ne nous entendrons.
Ne anlatıyor?
Voltaire bu sözüyle, tartışmaların çoğu zaman gerçek bir fikir ayrılığından değil, kullanılan kavramların belirsizliğinden kaynaklandığını vurgular. İnsanlar aynı kelimeyi farklı anlamlarda kullandıklarında, konuşuyormuş gibi görünseler de aslında birbirlerini anlamazlar. Voltaire'e göre sağlıklı bir tartışmanın ilk koşulu, tarafların kullandıkları terimleri açık ve net biçimde tanımlamasıdır. Bu yöntem, felsefi ve bilimsel düşüncede keyfiliği önler; duygusal ya da laf kalabalığına dayanan tartışmaları akla dayalı bir zemine çeker. Onun "yoksa asla anlaşamayız" vurgusu, anlaşmanın tesadüfe bırakılamayacak kadar önemli olduğunu gösterir. Bu söz, eleştirel düşüncenin ve sağlam bir iletişimin temel ilkesi olarak bugün de geçerlidir: Kavramlar netleşmeden ne bilimde ne hukukta ne de gündelik konuşmada doğru sonuçlara ulaşılabilir. Voltaire böylece okurunu, her tartışmada önce kelimelere açıklık getirmeye çağırır.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu söz, Voltaire'in 1764'te yayımlanan 'Dictionnaire philosophique portatif' adlı eserinin 'Miracles' (Mucizeler) maddesinden alınmıştır. Voltaire burada mucize kavramının farklı biçimlerde yorumlanmasının yarattığı karışıklığa dikkat çeker. Bir konunun ciddi biçimde tartışılabilmesi için önce kullanılan terimlerin anlamı üzerinde uzlaşılması gerektiğini savunur.
Kaynak
- Eser: Dictionnaire philosophique portatif (1764)
- Künye: "Miracles" (1764)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Voltaire
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Ahlak bütün insanlarda aynıdır, öyleyse Tanrı'dan gelir; ibadet ise farklıdır, öyleyse insanların eseridir.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Bugün aşırı bir melankoli nöbeti içinde kendini öldüren öyle bir adam, sekiz gün bekleseydi yaşamayı isterdi.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Son olarak, efendim, şuna inanıyorum ki her şey bize Ganj kıyılarından gelmiştir: astronomi, astroloji, ruh göçü, vesaire.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Sıfat, adın düşmanıdır.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“Söyleyecek bir şeyi olmayınca insan her zaman kötü konuşur.”
— Voltaire (1694 – 1778)
“İtibar sahibi adamların haksız olduğu konularda haklı olmak tehlikelidir.”
— Voltaire (1694 – 1778)