Ünlü söz
“Din meselelerinde hakikat, hayatta kalmayı başarmış görüşten ibarettir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
İngilizce aslı
Truth, in the matters of religion, is simply the opinion that has survived.
Ne anlatıyor?
Wilde bu sözünde, din alanında doğruluğun nesnel bir ölçütle değil, bir görüşün zaman içinde varlığını sürdürebilmesiyle belirlendiğini söyler. Ona göre dinî hakikat iddiaları, mantıksal ya da deneysel kanıtla değil, toplulukların bir inancı benimseyip sonraki kuşaklara aktarmasıyla 'hakikat' görünümü kazanır. Hayatta kalan görüş, sanki doğruluğu kanıtlanmış gibi algılanır; oysa bu yalnızca tarihsel bir ayıklanmanın sonucudur.
Bu bakış, Wilde'ın genel olarak yerleşik doğrulara karşı mesafeli, nükteli ve kuşkucu tavrıyla uyumludur. O, Viktorya döneminin katı ahlakçı ve dogma yüklü atmosferinde, çoğu zaman ciddiye alınan kavramları ters yüz ederek sorgulamıştır. Burada da 'hakikat' gibi güçlü bir kavramın, din bağlamında göreli ve tarihsel niteliğine dikkat çeker.
Bugün okura söylediği şey ise, inançların toplumsal ve tarihsel olarak nasıl inşa edildiğini fark etme çağrısıdır. Bir görüşün yaygın ya da köklü olması, onun doğruluğunun kanıtı sayılmamalıdır; belki yalnızca daha dayanıklı, daha uyum sağlayabilir ya da daha güçlü biçimde savunulmuş olduğunu gösterir.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Wilde'ın 1891'de yayımlanan 'The Critic as Artist' (Bir Sanatçı Olarak Eleştirmen) adlı diyaloğunun birinci bölümünden alınmıştır. Eser, Gilbert ve Ernest adlı iki karakter arasında geçen, sanat, eleştiri, bilgi ve toplum üzerine uzun bir söyleşidir. Wilde burada dönemin dar görüşlü ahlak anlayışına ve dogmatik düşünceye karşı estetikçi bir tavırla eleştirel düşünceyi savunurken, dinî hakikat gibi konularda da alışılmış ciddiyeti hicveder.
Kaynak
- Eser: Part I
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Oscar_Wilde
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Nihai ifşaat şudur ki, yalan söylemek, güzel ve gerçek olmayan şeyler anlatmak, sanatın asıl amacıdır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Hep okunamaz olan gerçekleşir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Yalnızca sıkıcı insanların ciddiye alındığı bir çağda doğduğumuzun fazlasıyla farkındayım ve yanlış anlaşılmamanın dehşeti içinde yaşıyorum.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Mükemmelliğimizi ancak sanat yoluyla ve yalnızca sanat yoluyla gerçekleştirebiliriz; gerçek varoluşun kirli tehlikelerinden bizi ancak sanat, yalnızca sanat koruyabilir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Seçkinler, hiçbir şey yapmamak için vardır. Eylem sınırlı ve görelidir. Sınırsız ve mutlak olansa, rahatça oturup seyredenin, yalnızlık içinde yürüyüp düşler kuranın görüsüdür.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Deneyim, insanların hatalarına verdikleri isimdir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)