Ünlü söz
“Doğa rahat olsaydı, insanlık mimariyi asla icat etmezdi... Bir evde hepimiz doğru oranlara sahip olduğumuzu hissederiz. Her şey bize bağımlıdır, bizim kullanımımız ve zevkimiz için biçimlendirilmiştir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
İngilizce aslı
If Nature had been comfortable, mankind would never have invented architecture...In a house, we all feel of the proper proportions. Everything is subordinated to us, fashioned for our use and our pleasure.
Ne anlatıyor?
Wilde bu sözde, mimariyi insanın doğaya karşı geliştirdiği bilinçli bir tepki olarak görür. Ona göre doğa, insana konfor sunmayan, düzensiz ve insan ölçülerinden bağımsız bir yapıdadır. Ev ise insanın kendini merkeze koyduğu, her şeyi kendi ihtiyaçları ve zevkleri doğrultusunda yeniden düzenlediği yapay bir dünyadır. Bu bakış, Wilde'ın estetizm anlayışının temelini oluşturur: Sanat ve yapaylık, doğanın ham halinden daha üstün ve daha insanidir.
Sözdeki "doğru oranlar" ifadesi, yalnızca mekânsal ölçüleri değil, aynı zamanda insanın evrende kendini anlamlı bir ölçeğe yerleştirme arzusunu ima eder. Doğa, insanın denetimi dışında işler; ev ise insanın kendi kurallarını koyabildiği, estetik tercihlerini yansıtabildiği bir alandır. Bu yüzden mimari, Wilde için bir barınma pratiğinden çok, insanın doğaya karşı kültürel ve estetik bir zaferidir.
Bugün bu söz, mimarlığın yalnızca işlevsel bir zorunluluk değil, aynı zamanda bir kimlik ve zevk ifadesi olduğunu hatırlatır. Wilde, insanın çevreyi güzelleştirme ve kendine göre biçimlendirme yeteneğini, doğanın ham konfor eksikliğine karşı geliştirdiği yaratıcı bir yanıt olarak yüceltir.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Yıl: 1889
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Oscar_Wilde
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Ve nihayetinde, moda nedir? Sanatsal açıdan bakıldığında, genellikle o kadar dayanılmaz bir çirkinlik biçimidir ki onu her altı ayda bir değiştirmek zorunda kalırız.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Söyle bana, onunla [Max Beerbohm] yalnız kaldığında Sfenks, yüzünü çıkarıp maskesini mi gösteriyor?”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Psikoloji bir bilim olarak emekleme çağındadır. Sanatın hatırına, umarım hep öyle kalır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Walt Whitman'ın öpücüğü hâlâ dudağımda.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Bir adamın hiç düşmanı kalmadığında, onda sıradan, bayağı bir şey var demektir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Sefalet ve yoksulluk öylesine mutlak biçimde aşağılayıcıdır ve insan doğası üzerinde öylesine felç edici bir etki yapar ki, hiçbir sınıf kendi çektiği acının gerçekten farkında olmaz. Acılarının kendilerine başkaları tarafından söylenmesi gerekir ve çoğu zaman bu insanlara hiç inanmazlar.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)