Ünlü söz
“Kendi adına düşünmeyen bir insan, hiç düşünmüyor demektir.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
İngilizce aslı
A man who does not think for himself does not think at all.
Ne anlatıyor?
Wilde bu kısa ve yoğun sözüyle düşünmenin ne olduğuna dair radikal bir tanım önerir. Ona göre düşünmek, başkalarının hazır yargılarını tekrarlamak değil, kişinin kendi aklıyla vardığı sonuçlara ulaşmasıdır. Bir görüş ne kadar yaygın, saygın ya da makul görünürse görünsün, birey onu kendi sorgulamasından geçirmeden benimsediyse bu gerçek bir düşünme eylemi sayılamaz. Düşünce, aktarılan bir şey değil, kişinin kendi içinde inşa ettiği bir süreçtir.
Bu yaklaşım, Wilde'ın bireyciliğinin de temel taşlarından biridir. Düşünmek ile itaat etmek arasındaki farkı keskinleştirir; kalabalığın, geleneğin ya da otoritenin onayladığı fikirleri eleştirmeksizin kabul etmenin, aslında düşünsel bir edilgenlik olduğunu söyler. Kendi adına düşünen insan ise yanılma riskini göze alır, çünkü düşünmenin bedeli çoğu zaman yalnız kalmaktır. Wilde için bu bedel, başkalarının zihninde yaşamaktan daha değerlidir.
Bugün için söz, bilgiye erişimin kolaylaştığı ancak hazır yorumların da aynı hızla yayıldığı bir çağda önem taşır. İnsanlar çoğu zaman düşünmek yerine düşünülmüş olanı tüketir. Wilde, okuru bu rahatlığa karşı uyarır: Gerçek düşünce, kişinin kendi aklını kullanma cesaretini gerektirir ve bu cesaret olmadan ne bireysel özgürlük ne de toplumsal ilerleme mümkündür.
Hangi bağlamda söylendi?
Söz, Wilde'ın 1891 tarihli 'The Soul of Man Under Socialism' denemesinden alınmıştır. Denemede bireysellik, özgür düşünce ve sanatın toplumsal baskılardan bağımsızlaşması temaları işlenir. Wilde, insanların kamuoyunun ve geleneğin dayattığı görüşleri benimsemek yerine kendi düşünsel bağımsızlıklarını kazanmaları gerektiğini savunur.
Kaynak
- Eser: The Soul of Man Under Socialism (1891)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Oscar_Wilde
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Civcivleri yumurtadan çıkmadan önce sayanlar çok akıllıca davranırlar, çünkü civcivler o kadar saçma sapan koşuşur ki onları doğru saymak imkânsızdır.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Senin doğanı anlayamıyorum. Eğer benim doğam senin kavrayışına uygun olmak için değil de kendi gereklerime göre biçimlendirilmiş olsaydı, korkarım dünyada çok zavallı bir izlenim bırakırdım.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Seçkinler, hiçbir şey yapmamak için vardır. Eylem sınırlı ve görelidir. Sınırsız ve mutlak olansa, rahatça oturup seyredenin, yalnızlık içinde yürüyüp düşler kuranın görüsüdür.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Eski günlerde insanların elinde işkence aleti vardı. Şimdi ise basın var.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“İnsanların bir adam hakkında söyledikleri, o adamı değiştirmez. O, olduğu kişidir. Kamuoyunun hiçbir değeri yoktur.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)
“Her türlü otorite son derece alçaltıcıdır. Onu kullananları da alçaltır, üzerinde kullanıldığı kişileri de.”
— Oscar Wilde (1854 – 1900)