İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Sanat kendi mükemmelliğini kendi içinde bulur, kendi dışında değil. O, hiçbir dışsal benzerlik ölçütüyle yargılanamaz. O, aynadan çok bir peçedir.”

— Oscar Wilde (1854 – 1900)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

Art finds her own perfection within, and not outside of herself. She is not to be judged by any external standard of resemblance. She is a veil, rather than a mirror.

Ne anlatıyor?

Wilde bu sözüyle sanatın görevinin doğayı ya da gerçeği kopyalamak olmadığını, sanatın kendi içsel bütünlüğüne ve güzelliğine göre değerlendirilmesi gerektiğini savunur. Ona göre sanat, dış dünyayı olduğu gibi yansıtan bir ayna değil, gerçekliği örten, gizem katan ve izleyiciyi kendi estetik dünyasına davet eden bir peçedir. Bu yaklaşım, sanatı ahlaki ya da toplumsal fayda ölçütleriyle yargılamayı reddeden estetizm anlayışının tipik bir ifadesidir.

Sözdeki "ayna" ve "peçe" karşıtlığı önemlidir. Ayna, pasif bir yansıtma aracıdır; oysa peçe, hem gizleyen hem de merak uyandıran, yaratıcı bir müdahalenin işaretidir. Wilde, sanatın gerçeklikle ilişkisini bir taklit ilişkisi olmaktan çıkarıp onu bağımsız bir yaratım alanı olarak konumlandırır.

Bugün bu düşünce, sanatın gerçekçi olmak zorunda olmadığını, soyut, simgesel ya da fantastik yapıtların da kendi geçerliliklerini taşıdığını anımsatır. İzleyici ya da okur, bir yapıtı "ne kadar benzediğine" göre değil, kendi iç tutarlılığı, duygu yoğunluğu ve estetik etkisiyle değerlendirmeye çağrılır.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Wilde'ın 1891 tarihli "Intentions" (Niyetler) adlı deneme derlemesinde yer alır. Kitap, Wilde'ın estetik görüşlerini diyalog ve deneme biçiminde ortaya koyduğu metinleri bir araya getirir. Sanatın doğayı taklit etmediği, tersine doğanın sanatı taklit ettiği yolundaki ünlü savı da bu dönemde geliştirdiği düşünceler arasındadır. "Intentions", onun sanat eleştirisi ve "sanat sanat içindir" ilkesini en sistematik biçimde savunduğu yapıtıdır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler