İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Sanatta halk geçmişte kalanı kabul eder, çünkü onu değiştiremez; onu takdir ettikleri için değil. Klasikleri bütün olarak yutar, tadına asla varmazlar. Onlara kaçınılmaz şeylermiş gibi katlanırlar ve onları bozamadıkları için hakkında laf ederler... Taze bir Güzellik tarzı onlar için kesinlikle nahoştur; ne zaman ortaya çıksa o kadar öfkelenir ve şaşırırlar ki her zaman iki aptalca ifade kullanırlar: Biri sanat eserinin anlaşılmaz derecede kaba olduğu, diğeri ise sanat eserinin yakışıksız derecede ahlaka aykırı olduğudur.”

— Oscar Wilde (1854 – 1900)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

In Art, the public accept what has been, because they cannot alter it, not because they appreciate it. They swallow their classics whole, and never taste them. They endure them as the inevitable, and, as they cannot mar them, they mouth about them...A fresh mode of Beauty is absolutely distasteful to them, and whenever it appears they get so angry and bewildered that they always use two stupid expressions - one is that the work of art is grossly unintelligible; the other, that the work of art is grossly immoral.

Ne anlatıyor?

Wilde bu sözde halkın sanatla kurduğu ilişkinin çoğu zaman içten bir kavrayışa değil, alışkanlığa ve çaresizliğe dayandığını söylüyor. Eskimiş eserlerin kabul görmesi, onların gerçekten anlaşılıp değerlendirilmesi değil, artık değiştirilemeyecek kadar yerleşik olmalarındandır. Klasik okunur, ezberlenir, anılır ama çoğu zaman üzerine düşünülmez.

Yeni bir güzellik anlayışı ortaya çıktığında ise bu yapmacık kabullenme çöker. Yenilik, alışkanlığı sarsar; halk o ana kadar ezberlediği kültürel güven duygusunu tehlikede görür. Wilde'ın ironik biçimde saptadığı gibi, tepkiler hep aynı iki klişede buluşur: Eser "anlaşılmaz" bulunur ya da "ahlakı bozucu" olmakla suçlanır. Böylece beğeni sorunu, hızla bir ahlak sorununa dönüştürülür.

Bu gözlem modern sanat tartışmalarını da şaşırtıcı bir netlikle haber verir. Wilde, halkın kullandığı bu iki ifadenin ciddi bir eleştirel düşünceden çok, karşılaşılan yeni olana duyulan korkunun bahanesi olduğunu ima eder. Sanatçının karşısındaki asıl engel yalnızca cehalet değil, yerleşik beğeninin kendini mutlaklaştırma eğilimidir.

Hangi bağlamda söylendi?

Söz, Oscar Wilde'ın 1891'de yayımlanan "The Soul of Man Under Socialism" adlı denemesinden alınmıştır. Yazar burada sanatta yeniliğin toplumsal beğeniden bağımsız olması gerektiğini savunur ve halkın sanatla ilişkisini alaycı bir dille eleştirir.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler