Türkü

Bir Yiğit Gurbete Çıksa

— 12— Bir yiğit gurbete çıksa Gör başına neler gelir Merdin sılayı andıkça Yaş gözüne dolar gelir Bağrıma basarım taşlar Akıttım gözümden yaşlar Yavrusun aldıran kuşlar Yuvasına döner gelir Kocadım çekemem nazı Bağrıma dökemem közü Yarin bana kötü sözü Kara bağrım deler gelir Evlerinin önü söğüt Atalardan kalmış öğüt Yarinden ayrılan yiğit Sılasına döner gelir Yaşa KARACOĞLAN yaşa Ben söylerim coşa coşa İş düşünce garip başa Düşünerek gider gelir

Türkü açıklaması

Türkü, gurbete çıkan yiğidin sıla ve sevgili özlemini anlatır. Yiğit, yurdundan ve yarinden uzak kaldıkça gözyaşı döker; sevgilisinin kötü sözü bile onun “kara bağrını deler.” Söğüt ve atalarından kalan öğüt, ayrılığın ardından sılasına dönme düşüncesini öne çıkarır.

Yavrusunu yitiren kuşların yuvasına dönmesi, gurbetteki yiğidin de yurduna kavuşma isteğini anlatan güçlü bir imgedir. Taşları bağrına basması ve gözyaşlarını akıtması, özleminin ve kederinin yoğunluğunu gösterir. Türküdeki temel duygu, ayrılık acısı ve eve dönme arzusudur.

Son kıtada Karacaoğlan, “Ben söylerim coşa coşa” diyerek türküyü içtenlikle söylediğini belirtir. Buradaki “ben”, sözlükteki tanıma uygun olarak tekil birinci kişiyi gösterir. Yiğit, zor zamanlarda düşünerek gidip gelir; böylece türkü, gurbetin insana kararlarını yeniden düşündürdüğünü de sezdirir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

ben: (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
düşünce: uzay ve zamanın ötesinde, öznenin dışında, kendiliğinden var olan, duyularla değil, yalnızca ruhen algılanabilen asıl gerçeklik, ide, idea, fikir, mülahaza, mütalaa
başına: tek başına

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)