Çıkıp Yücesine Seyran Eyledim

Karacaoğlan’ın bu türküsünde anlatıcı, yüksek bir yere çıkıp çevreyi seyrederken gördüğü değişim karşısında hüzne kapılır. Göller, güller, bağlar ve bülbüllerin konduğu dallar artık eski canlılığında değildir. “Bir firkat geldi” sözündeki firkat, sözlükteki anlamıyla ayrılık demektir; anlatıcının ağlaması, ayrılığın acısını gösterir.

Dağların hayal gibi görünmesi, yaprakların dökülmesi, güllerin solması ve bülbüllerin susması hem çevredeki bozulmayı hem de anlatıcının iç dünyasındaki kederi yansıtır. “Her dem”deki dem, nefes ya da soluk anlamındadır; bülbüllerin dillerinin susması, ötüşün kesildiğini anlatan bir imgedir. Doğadaki canlılık ile sevgiliye duyulan özlem iç içe verilir.

Son kıtada anlatıcı, dilberi küstürdüğünü ve onu “hoylatamadığını” söyler. Böylece ayrılık ve pişmanlığın, onun gözünde bütün çevreyi perişan ettiği anlatılır. Türkünün temel duygusu özlem ve kederdir.