Türkü

Ela Gözlerini Sevdiğim Dilber (Karacaoğlan)

— 8 — Elâ gözlerini sevdiğim dilber Yurtlarınız çayır çimen pınar mı Mevlâm güzelliği hep sana vermiş Seni gören başkasını dener mi Sallanı sallanı gelmiş pınara Kadir Mevlâm işimizi unara Gün doğmadan şevkın düşmüş pınara Gün üstüne bir gün daha doğar mı KARACOĞLAN der ki ermediler mi Tomurcuk güllerin dermediler mi Seni sevdiğine vermediler mi Âşıkın ağlatan güzel güler mi

Türkü açıklaması

Bu türküde söyleyen kişi, hayranlık duyduğu dilbere seslenir. “Elâ gözlerini sevdiğim dilber” sözüyle güzelliğini över; “güzelliği hep sana vermiş” derken “hep” sözcüğüyle güzelliğin tümünün ona verilmiş olduğunu anlatır. Yurtların çayır, çimen ve pınarlarla dolu olup olmadığını sorar; sevgilinin güzelliğinin başkalarını da etkileyip etkilemeyeceğini merak eder.

İkinci bölümde dilberin sallanarak pınara gelişi canlandırılır. Pınar ve gün doğumu imgeleri, sahneye canlılık ve bekleyiş duygusu katar. “Kadir Mevlâm” diye sesleniş, işlerinin yoluna girmesi için edilen bir yakarış niteliğindedir. Günün yeniden doğup doğmayacağı sorusu da özlemi ve hayranlığı güçlendirir.

Son bölümde tomurcuk güllerden söz edilir. Tomurcuk, ileride çiçek verecek filizdir; burada sevgilinin gençliğini ve güzelliğini düşündüren bir imge olarak yer alır. Söyleyen, sevdiğine verilip verilmediğini sorarken aşkının karşılıksız kalışından duyduğu hüznü dile getirir. Türkünün ana duygusu, güzelliğe hayranlıkla birlikte sevda özlemidir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

hep: hiçbiri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere, bütün, tüm olarak
tomurcuk: bir bitkinin üzerinde bulunan ve ileride sap, çiçek veya yaprak verecek olan filiz

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)