İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Akıl Gel Berü Gel Berü

Şah Hatayi

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Dürlü maslahat bitüren İki ele nazar eyle Sofî isen alup satma Helâlüne haram katma Yolun eğrisine gitme Doğru yola nazar eyle İki elüm kızıl kanda Çok günâhlar vardur bende Yâ İlâhi kerem sende Düşkün kula nazar eyle Hatâyî ider yâ gani Viren Mevlâ alur canı Evvel kendü kendün tanı Sonra ile nazar eyle

Şiir açıklaması

Şiir, insanın davranışlarını gözden geçirmesi ve doğru yoldan ayrılmaması üzerine kuruludur. “Dürlü maslahat” sözü, faydalı ve iyileştirici işleri düşündürür; iki ele bakma çağrısı da kişinin yaptıklarını değerlendirmesini sağlar. Ardından helâli harama katmamak ve eğri yola sapmamak öğütlenir. Burada öne çıkan imgeler eller ve doğru-eğri yol karşıtlığıdır.

Son kıtalarda konuşan kişi kendi günahlarını kabul eder, Tanrı’ya seslenerek düşkün kuluna yönelmesini diler. “Bende” sözcüğü kul anlamındadır; “Mevlâ” ise sözlükte efendi, sahip ve malik olarak tanımlanır. “Viren Mevlâ alur canı” dizesi, canın verilişini ve alınışını anımsatır. Şiir, başkalarına yönelmeden önce insanın kendini tanıması gerektiğini vurgular; ana düşüncesi dürüst, ölçülü ve öz eleştiriye açık yaşamaktır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

ilahi
tasavvuf görüş ve anlayışını anlatan bunun inceliklerini, ilahi hikmetleri ve sırları dile getiren manzumeler olup herhangi tarikatın izini taşımaksızın Tanrı'yı öven, Tanrı'nın büyüklüğü ve gücünü telkin eden, dini töre
mevla
Efendi, sahip, malik
kerem
Soyluluk.
bende
köle, kul
maslahat
Düzeltici ve iyileştirici şey, fayda, önemli iş, mesele

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)