Şiir

Gel Temâşâ Eylegil Zâhid Cemâlûllaha Bak

— 139 — Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün- Gel temâşâ eylegil zâhid cemâlûllaha bak Perde-i pindârı kaldır Semme vechullaha bak Kâşif-i levh-i hakayık sırr-ı Sübhânellezî Nûr-i kerremnâ ile âyîne-i Allah’a bak Râ vü mîm ü zâ ile idrâk kıl mâhiyyetin Mazhar-ı Kur’an-ı Hak esrâr-ı Fazlullah’a bak Sâhib-i ta’bîr-i ma’nâ âlim-i ilm-i ledün Feyz-i pîr-i ma’nevî kesb eyle rûhullaha bak Bist ü heşt ü sî vü dürür nokta-i bism-i İlâh Sâye-i rûh-ül-kudüs ayn-ı kelâmullah’a bak Fâtih-i miftâh-ı ebvâb-ı tılısmât-i Hudâ Nâzır-i mir’at-ı Allah olan ehlullaha bak Ey Hatâyî âlem-i zâhir vücûd-i mutlakı Görmek istersen cemâl-i nûr-i zâtullaha bak[1]

Şiir açıklaması

Şiir, zâhide seslenerek ilahî güzelliği seyretmeye ve görünüşün ötesindeki hakikate yönelmeye çağırır. “Perde-i pindârı kaldır” sözü, hakikati görmeye engel olan örtüyü kaldırma isteğini dile getirir. Şiirde ışık, ayna, göz ve gölge imgeleri öne çıkar; bunlar ilahî olanı görme ve kavrama arayışını anlatır.

Şair, hakikatlerin sırlarını ortaya çıkaran kişiden, Tanrı katıyla ilişkilendirilen ledün ilminden ve manevi rehberin feyzinden söz eder. Miftah, verilen sözlük anlamıyla bir anahtar olduğundan, şiirde ilahî sırların kapılarını açma imgesiyle birlikte yer alır. Son bölümde Hatayi, mutlak varlığı ve ilahî güzelliği görmek isteyen kişiyi Allah’ın nuruna bakmaya yöneltir. Şiirin ana düşüncesi, manevi bakışla ilahî hakikati aramaktır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

ledün: Tanrı katı
kâşif: var olan ancak bilinmeyen bir şeyi bulan, ortaya çıkaran kişi, bulucu
miftah: Şifreyi vb. bir şeyi açmaya yarayan, anahtar
perde: görüşü, ışığı engellemek, bir şeyi gizlemek için pencereye veya bir açıklığın önüne gerilen örtü
temaşa: Hoşlanarak bakma, seyretme
ayn: göz
saye: Gölge
esrar: Sırlar.

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)