Taâlâ Şânuhu Gel Gör ki Bir Nûr-i Hudâ Geldi

Şiir, Hz. Muhammed’in gelişini ilahi bir nurun dünyaya ulaşması ve müminlere müjde verilmesi olarak anlatır. “Cem’î hatm-i enbiyâ Muhammed Mustâfa geldi” dizesiyle onu peygamberler zincirinin tamamlayıcısı olarak anar. Şair, bu gelişin âşıkları sevindirdiğini ve onların bahtını, yani yazgısını, aydınlattığını söyler. Feleklerden ve meleklerden gelen “merhaba”lar da bu karşılamayı selam ve esenleme ifadeleriyle büyütür.

Eserde sevinç ve bağlılığın yanında, Hak yoluna yönelme çağrısı da vardır. “Öğüt tut Hak yolun gör gel” sözü, okura doğru yolu aramasını ve öğüde kulak vermesini salık verir. Azâzil’in aslının şeytan olduğu belirtilerek onun taklidine uyulmaması istenir. Şair, havâric için “ecel”, Yezid’ler için “belâ” geldiğini söyler; burada ecel yaşamın sonu, belâ ise büyük zarar ve sıkıntıya yol açan olay ya da kişi anlamındadır. Bu ifadeler şiirin kendi övgü ve karşıtlık dilini yansıtır.

Şiir, Muhammed’in yanı sıra Cafer, Musa-i Kâzım ve Ali Musa Rıza adlarını; Halilullah, İsmail ve Musa gibi peygamber figürlerini de anar. İsmail’in kurban edilmesine ilişkin anlatı ve Musa’nın asâsının ejderhaya dönüşmesi, kutsal anlatılara gönderme yapan imgeler olarak kullanılır. Yasin ve Tâhâ adlarıyla başlayan bölümde yüz ve beden özellikleri Kur’an adlarıyla benzetmeli biçimde anlatılır; “şem” sözcüğü mum anlamıyla ışık imgesini güçlendirir.

Son bölümde Hatâyî, arzuladığı şaha kavuşmayı ister ve bunun için canını vermeye hazır olduğunu dile getirir. Böylece şiirin ana duygusu, övgüyle birleşen derin bağlılık ve kavuşma arzusudur. Nur, ışık, müjde ve karşılama imgeleri, anlatılan gelişi hem manevi bir aydınlanma hem de sevinç kaynağı olarak sunar.