Ey Hak Kelâm İçinde Dedi Murtezâ Seni

Şiir, başlığındaki hitapla öne çıkan bir kişiyi yüceltir; onun doğruluğunu, cesaretini ve manevi değerini anlatır. “Hak kelâm içinde dedi Murtezâ seni” dizesinde kelâm, söyleme anlamıyla kullanılır. Şiirde Murtezâ ve Mustafâ adları anılır; övülen kişinin peygamberler ve evliyalarla ilişkili yüce bir rehber olduğu vurgulanır. “Mukteda” sözü, örnek alınan ve uyulan önder anlamını taşır.

Dizelerde savaş ve kılıç imgeleri cesareti, cömertlik ve kerem sözleri ise bağışlayıcılığı öne çıkarır. Şair, övülen kişinin benzerinin görülmediğini, sözünün Hak’kı bildirdiğini ve özünün Hak’la ilişkili bir nişan olduğunu söyler. Buradaki “beyan” bildirme; “evsaf” nitelikler anlamındadır. Şair, şiirle bu kişinin niteliklerini anlatmaya yetemeyeceğini belirtip Kur’an’da ona işaret edildiğini ifade eder.

Şiirin ilerleyen bölümünde kişinin “künh”ünün, yani özünün ve mahiyetinin tam olarak bilinemeyeceği söylenir. “Esrar” sırları anlatırken, insanın bu kişiyi yine ona sorarak tanıyabileceği düşüncesi dile getirilir. Görünüşte beşer olduğu söylense de ona sıradan bir insan demenin uygun olmayacağı vurgulanır. Bu ifadeler, şiirin övgü dilini ve manevi bakışını yansıtır.

Son bölümde şair, günahkârların sığınacağı günde bu kişinin şefaatini diler. Günahların “illeti” için “deva”, yani çare ve derman olarak onu gösterir. Böylece şiirin ana düşüncesi, övülen kişiyi Hak yolunda rehber, üstün niteliklerin sahibi ve bağışlanma umuduyla ilişkilendirilen bir manevi dayanak olarak sunmaktır.