İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Âşık olduk dâm-ı zülf-i yâre düşdü gönlümüz

Nefi · Nefi kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Âşık olduk dâm-ı zülf-i yâre düşdü gönlümüz Akla uyduk bir garîb âvâre düşdü gönlümüz Gamdan âzâd olmağa bilmem ne çâre eylesek Kaldı hayretde acep bîçâre düşdü gönlümüz Âşık olmakdır yine evlâsı ammâ derd bu Bir mülâyim âfet-i mekkâra düşdü gönlümüz Çeşmi bir zahm urdu tîğ-ı gamze-i bürrân ile Göz yumup açınca yüz bin pâre düşdü gönlümüz Fâriğ olsak n'ola dilber sevmeden Nef'î gibi Hüsn-i hulk-ı şâh-ı meh-dîdâra düşdü gönlümüz Şevkımız yok zevk-i câm-ı lâ'l-i nâb-ı dilbere Şi'r-i hâkân-ı şeker-güftâra düşdü gönlümüz Hazret-i Sultân Murâd Hân-ı kerîmü'ş-şân kim Şevk-i medhiyle garîb efkâra düşdü gönlümüz Cüst ü cû etdik âlem-i endîşede Iztırârî vâdî-i inkâra düşdü gönlümüz

Şiir açıklaması

Şiirde gönül, sevgiliye duyduğu tutku yüzünden huzursuz ve çaresiz kalır. “Âşık” olan gönül, sevgilinin saçını bir tuzak gibi görür; akla uyduğunu söylese de kendini bu sevdanın içinde bulur. Gamdan kurtulmak için bir “çare”, yani çözüm arar; fakat “acep” diyerek şaşkınlığını ve ne yapacağını bilemeyişini dile getirir. Sevgilinin bakışı keskin bir kılıca benzetilir; gönül göz açıp kapayıncaya dek parçalanmış gibidir. Böylece aşkın hem çekici hem de acı veren yanı öne çıkar.

Son bölümlerde şiirin yönü sevgilinin güzelliğinden ve onunla ilgili zevk arzusundan övgüye kayar. “Meh” ay demektir; ay imgesi, sevgilinin yüzünü yücelten bir güzellik çağrışımı taşır. Şair, “şevk”inin, yani arzu ve hevesinin, Sultan Murad’ı övme isteğiyle dolduğunu söyler. Şiirin genel düşüncesi, aşkın aklı ve huzuru geride bırakacak kadar güçlü olduğu; bu yoğun duygunun sonunda şiirsel bir övgüye de dönüşebildiğidir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

meh
Ay.
zevk
hoşa gitmek veya çekici bir şeyin elde edilmesinden, düşünülmesinden doğan hoş duygu, haz
amma
ama
âşık
Bir kimseye veya bir şeye karşı aşırı sevgi ve bağlılık duyan, vurgun, tutkun kimse.
şevk
İstek, heves,arzu
acep
acaba
çare
bir sonuca varmak, ortadaki engelleri kaldırmak için tutulması gereken yol, çıkar yol, çözüm yolu
hazret
Yüce kabul edilen kimselerin adlarının başına saygı, övme, yüceltme amacıyla getirilen unvan

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)