İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Hem kadeh hem bâde hem bir şûh sâkîdir gönül

Nefi · Nefi kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Hem kadeh hem bâde hem bir şûh sâkîdir gönül Ehl-i aşkın hâsılı sâhib-mezâkıdır gönül Bir nefes dîdâr içün bin cân fedâ etsem n'ola Nice demlerdir esîr-i iştiyâkıdır gönül Dildedir mihrin ko hâk olsun yolunda cân u ten Ben ölürsem âlem-i ma'nâda bâkîdir gönül Zerredir ammâ ki tâb-ı âfitâb-ı aşk ile Rûzigârın şemse-i tâk u revâkıdır gönül Etse Nef'î n'ola ger gönlüyle dâ'im bezm-i hâs Hem kadeh hem bâde hem bir şûh sâkîdir gönül

Şiir açıklaması

Şiir, gönlü aşkın merkezine yerleştirir. İlk beyitte gönül; kadeh, bâde ve şûh sâkî imgeleriyle birlikte anılır. Böylece gönül, aşk meclisinin yalnızca bir parçası değil, onun bütün unsurlarını taşıyan bir varlık gibi sunulur. “Ehl-i aşkın hâsılı” sözü, aşk ehlinin kısacası gönülde toplandığını düşündürür.

İkinci beyitte sevgiliyi bir an görebilmek için “bin cân fedâ” etmenin göze alınması, gönlün uzun zamandır özlem içinde bulunduğunu anlatır. Üçüncü beyitte sevgilinin gönüldeki yeri vurgulanır; beden ve can toprak olsa bile gönlün anlam dünyasında kalıcı olduğu söylenir. Burada hâk, toprak anlamındadır.

Sonraki beyitte gönül bir zerre kadar küçük görünse de aşkın güneş gibi parlayan etkisiyle yücelir; âfitâb güneştir. Şiirin sonunda ilk beyitteki sözlerin yinelenmesi, gönlün aşkı hem yaşayan hem de yaşatan temel güç olduğu düşüncesini pekiştirir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

bâde
Başına geldiği kelime ve tamlamalara “sonra” anlamı katarak zarf fonksiyonunda birleşik şekiller yapar.
feda
bir amaç uğrunda değer veya varlıktan vazgeçme, uğruna verme
hâk
toprak.
amma
ama
afitab
Güneş.
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
hasılı
Sözün kısası, kısacası
hâsılı
Sözün kısası, kısacası

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)