İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Bâde gam verir bize biz âşık-ı dîvâneyiz

Nefi · Nefi kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Bâde gam verir bize biz âşık-ı dîvâneyiz Gelmeden bu bezme câm-ı aşk ile mestâneyiz Çekmeziz renc-i humârı ömrümüzde gerçi biz Gam değil mahmûr olursak sâkî-i meyhâneyiz Âşık-ı yek-reng ü rindân-güşâde-meşrebiz Bezm-i hâs-ı vahdete hem bâde hem peymâneyiz Hem gülüz hem bülbülüz germiyyet-i aşk ile biz Dâğ-ı derde şu'le vü şem'-i gama pervâneyiz Rind-i aşkız hâsılı Nef'î-i bî-pervâ gibi Âşinâya âşinâ bîgâneye bîgâneyiz

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan kişi, aşkı hem mutluluk hem de tasa ve üzüntü kaynağı olarak görür. “Aşk kadehiyle mest” oluşunu, aşkın etkisi altında bulunma şeklinde düşünebiliriz. Daha o bezme gelmeden bu hâle büründüğünü söylemesi, tutkusunun güçlü ve sürekli olduğunu vurgular. Verilen sözlükte “âşık”, bir kimseye ya da şeye aşırı sevgi ve bağlılık duyan kişi; “gam” ise tasa, kaygı ve üzüntü olarak tanımlanır.

Şair, kendisini gül ve bülbül, dert ateşinin alevi ve gam mumunun çevresinde dönen pervane imgeleriyle anlatır; “şem” sözlükte mum demektir. Bu imgeler, aşkın hem güzelliğini hem de yakıcı yanını öne çıkarır. Son bölümde Nef‘î, kısacası aşk ehli olduğunu; tanıdıklarına yakınlık, yabancılara ise uzaklık gösterdiğini söyler. Şiirin ana düşüncesi, aşkın acısını saklamadan benimsemek ve bu tutkuya bağlı kalmaktır.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

bâde
Başına geldiği kelime ve tamlamalara “sonra” anlamı katarak zarf fonksiyonunda birleşik şekiller yapar.
şem
mum
âşık
Bir kimseye veya bir şeye karşı aşırı sevgi ve bağlılık duyan, vurgun, tutkun kimse.
gam
tasa, kaygı, üzüntü
hasılı
Sözün kısası, kısacası
hâsılı
Sözün kısası, kısacası

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)