İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Yazanlar peykerim destimde bir peymâne yazmışlar

Nefi · Nefi kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Yazanlar peykerim destimde bir peymâne yazmışlar Görüp mest-i mey-i aşk olduğum mestâne yazmışlar Bana teklîf-i zühd etmezdi idrâk olsa zâhidde Yazıklar kim anı âkil beni dîvâne yazmışlar Değildir gözlerinde sâye-i müjgânı uşşâkın Hatın resmin beyâz-ı dîde-i giryâne yazmışlar Benim âşık ki rüsvâlıkla tutdu şöhretim şehri Yazanlar kıssa-i Mecnûnu hep yâbâne yazmışlar Nice zâhirdir ey Nef'î sözünden dildeki sûzun Yazınca nüsha-i şi'rin kalemler yâne yazmışlar

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan kişi, aşkı yüzünden kendinden geçmiş bir âşıktır. “Peymâne” içki bardağıdır; elinde böyle bir kadehle tasvir edilmesi, aşkı şarap gibi içip mest olduğunu düşündürür. “Mestâne” sözü de sarhoş gibi, kendinden geçmişçesine anlamıyla bu hâli pekiştirir. Şair, çevresindekilerin onu akıllı değil, deli diye yazdığını söyler.

İkinci bölümde âşığın bakışıyla zahidin yaklaşımı karşılaştırılır: Zâhid, ona zühdü öğütler; ancak âşık, zahid aşkın idrakine sahip olsaydı böyle bir öğüt vermeyeceğini düşünür. Sevgilinin imgesi, ağlayan gözün beyazı ve kirpiklerin “sâye”siyle, yani gölgesiyle anılır; bu tasvirler özlem ve gözyaşını öne çıkarır.

Şöhreti aşk yüzünden yayılan kişi kendisini Mecnun’la kıyaslar. Son beyitte ise şiirini yazan kalemlerin yanması, gönlündeki aşk ateşinin sözlerine yansıdığını anlatan güçlü bir imgedir. Şiirin ana düşüncesi, aşkın insanı değiştiren ve çevresinde farklı biçimlerde yorumlanan yoğun gücüdür.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

peymane
içki bardağı
saye
Gölge
âşık
Bir kimseye veya bir şeye karşı aşırı sevgi ve bağlılık duyan, vurgun, tutkun kimse.
hep
hiçbiri dışta tutulmamak veya eksik olmamak üzere, bütün, tüm olarak
mestane
Sarhoş gibi, kendinden geçmişçesine

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)