İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Bendeem Şâhâ Ezel Nûr-i Sıfâtın Hakkiçün

Şah Hatayi

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
— 28 — Bendeem şâhâ ezel nûr-i sıfâtın hakkiçün Sâkıy-i mahşer Muhammed Mustafa’nın hakkiçün Mahremi şâhın ezelden Fâtıma bint-i Nebi Düldül ü Kanber Aliy-yel- M urtazâ’nın hakkıçün Cân ü başı hânedânın yoluna terk iderim Şah Hasen ü Şah Hüseyn Zeynel-abâ’nın hakkiçün Bâkır-ı sâdıkdürür gönlümde îmânım benim Mûsi-i Kâzım Ali Mûsâ Rızâ’nın hakkiçün Şah Takıy şâh-ı cihandır hem Nakıy nûr-i iman Yokdürür sözde hilâf şems-i duhânın hakkiçün Sad hezâran lâ’netim var tohm-i Mervâ’na yakin Ol îmam-ı Askerî Al-i, abâ’nın hakkiçün Yâ İlâhî bu Hatâyî’nin günâhın afv kıl Şah Muhammed Mehdi-i sâhib zamâmn hakkiçün

Şiir açıklaması

Şiir, konuşanın kendisini bağlılık içinde sunduğu bir yakarıştır. Hz. Muhammed, Fâtıma, Ali ve ardından sıralanan adlar anılır; anlatıcı bağlılığını her bölümde “hakkıçün” sözüyle pekiştirir. Düldül, verilen sözlükte Ali bin Ebu Talib’e Muhammed tarafından armağan edilen katırın adı olarak açıklanır. Mahşer ise kıyamet günü dirilenlerin toplanacağı yerdir; sözcük şiire ahiret inancı çerçevesi katar.

Şiirin ana duygusu inanç, bağlılık ve yakarıştır. Konuşan, anılan hânedânın yoluna canını ve başını vermeye hazır olduğunu söyleyerek adanmışlığı vurgular. Bir bölümde Mervan’a yönelik sert bir lânet ifadesi yer alır. Son dizelerde Hatâyî, Allah’tan günahlarının bağışlanmasını diler. “Yakin” verilen sözlükte sağlam, kesin bilgi demektir; şiirde inanç ve kesinlik vurgusuyla kullanılır. Böylece eser, bağlılık beyanından kişisel bir af dileğine ilerler.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

yakin
sağlam, kesin bilgi
düldül
Ali bin Ebu Talib'e Muhammed tarafından armağan edilen katırın adı
mahşer
Kıyamet günü dirilenlerin toplanacaklarına inanılan yer

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)