İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Câna Kalmaz Bir Fedâyî Canlarız

Hayretî · Hayretî kimdir?

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
— 7— Câna kalmaz bir fedâyî canlarız Terk ü Tecrîdiz fenâyî canlarız Sôfi-i şeytan siriştin âkıyüz Ehl-i Tevhîdiz Hudâyî canlarız Kıblemizdir veçh-i pâk-i Ahmed’in Biz Muhammed Mustafâyî canlarız Kâ’bemizdir âstânı Hayder’in Biz Aliy-yel-Murtazâyî canlarız Biz Hasen aşkına içtik zehr-i gam Biz Hüseyn-i Kerbelâyî canlarız Cân ile Zeynülibâd’ın abdiyiz Hâsılı Âl-i abâyî canlarız Hâk-i râhıyüz Muhammed Bâkır’ın Ca’ferî mezheb safâyî canlarız Şâh Takî vü Nakî sultânımız Hem Rızâ-yi muktedâyî canlarız Askerî’nin askeriyiz Askerî Mehdi-i sâhib livâyî canlarız Kelbiyiz dergâh-ı Âl-i Hayder’in Biz de bu derde gedâyî canlarız Kaçma bizden Hayreti bigâne vâr Biz de bir kaç âşinâyı canlarız

Şiir açıklaması

Şiirde konuşan kişi, “biz” diliyle kendisini canını esirgemeyen, belirli bir inanç ve bağlılık çevresine ait kişilerle birlikte anlatır. “Câna kalmaz bir fedâyî canlarız” dizesi, bu bağlılık uğruna canlarını ortaya koymaya hazır olduklarını bildirir. Şiirin öne çıkan imgeleri kıble, Kâbe, zehir ve dergâhtır. Ahmed’in yüzünü kıble, Ali’nin eşiğini Kâbe diye anan söyleyiş, duyulan sevgiyi ve bağlılığı güçlü benzetmelerle dile getirir.

Konuşanlar kendilerini tevhid ehli olarak tanımlar; Hasen aşkına “zehr-i gam” içtiklerini söyleyerek gamı, yani tasa, kaygı ve üzüntüyü, bağlılıklarıyla ilişkilendirir. Ardından Hüseyn, Zeynülibâd, Muhammed Bâkır, Cafer, Takî, Nakî, Rızâ, Askerî ve Mehdi adlarını anarak bu bağlılığın kapsamını genişletir. “Hâk” toprak demektir; kendilerini Muhammed Bâkır’ın yolunun toprağı olarak sunarlar. Âl-i Hayder’in dergâhına bağlılıklarını da dile getirirler; dergâh, dervişlerin toplandıkları ve ayin yaptıkları yerdir. “Hâsılı” sözüyle kısacası bu kimliği özetler, son dizelerde Hayretî’ye seslenerek kendilerini tanıdık kişiler olarak gösterirler.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

dergâh
dervişlerin toplandıkları ve ayin yaptıkları yer, tekke
hâk
toprak.
gam
tasa, kaygı, üzüntü
hasılı
Sözün kısası, kısacası
hâsılı
Sözün kısası, kısacası
bizden
Bizim tarafımızda olan (kimse)

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)