Dilberâ Hüsn ü Ruhin Gülzâr ü Cennet Bilmişem

Şah Hatayi’nin bu şiirinde konuşan kişi, sevgiliye büyük bir bağlılıkla seslenir. Sevgilinin güzelliğini ve yüzünü gül bahçesiyle cennete benzetir. Ondan gelen her şeyi rahmet saydığını söylemesi, sevilen kişiye duyduğu hayranlığın ve kabullenişin temelini kurar. Bahçe ve cennet imgeleri, sevgiliyi yücelten güzellik ve mutluluk duyguları uyandırır.

İkinci bölümde konuşan, sevgilinin zulmünü ve sıkıntı veren davranışlarını bile gönül borcu gibi gördüğünü, ondan ayrılmak istemediğini dile getirir. “Kahrını rahat” sayması, acıyı da bağlılığının içinde kabul ettiğini anlatır. Sevgiliye “sanem” diye seslenir; sözlükte bu kelime “put” anlamındadır. Son dizelerde kendisini kul, sevgiliyi padişah gibi konumlandırır ve onun eşiğinde kulluğu yüce bir değer sayar. Şiirin ana duygusu, her şeyiyle sevgiliye yönelen yoğun bağlılıktır.