Diyâr-i Aşka Sultânım Dilâ Ben de Zamanımda

Şiirde konuşan kişi kendini aşk diyarının sultanı gibi sunar. Gam, sözlükte tasa, kaygı ve üzüntü anlamına gelir; şair bu duyguyu, iki yanında oturan bir vezire benzeterek kişileştirir. Dağlarda uçan şahin ve yuvasından çıkan anka yavruları imgeleri, onun yüksekten uçan, baş eğmeyen ve güçlü kişiliğini öne çıkarır.

İkinci bölümde belâ, büyük zarar ve sıkıntıya yol açan olay; mihnet ise sıkıntı ve üzüntü anlamındadır. Konuşan, bu acılarla öyle yandığını söyler ki kemiklerinin eriyip kara suya dönüştüğünü anlatır; bu, çektiği derdin yoğunluğunu gösteren bir abartıdır. Hallâc-ı Mansûr ve ip imgesi de dizelerdeki tehlike ve cesaret duygusunu güçlendirir. Son bölümde konuşan, kendisini cihanın pehlivanı gibi göstererek gururunu ve direncini vurgular. “Kadem” sözcüğünün sözlük anlamı uğurdur; şiirin ana duygusu, aşkın acıları karşısında güçlü kalma iddiasıdır.