İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Evvel Ol Allah’ın Adı Söylenür

Şah Hatayi

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
— 1 — — Tevhid — Evvel ol Allah’ın adı söylenür Cümle ibâdetin başıdır tevhîd Pîrim Şeyh Safî’den bize kalmıştır. Sofî kardeşlerin kânıdır tevhîd Her kim Şeyh Safî’nin emrini tutmaz Yorulur bu yolda menzile gitmez Gayrı millet ana i’tibâr etmez Cümle ibâdetin başıdır tevhîd Tevhîd ile bitmez işler bitmiştir Tevhîd ile tâlib Hak’ka yetmiştir Tevhîd ile dünyâ karar tutmuştur Dermansız derdlerin dermânı tevhîd Mürebbîsiz musâhibsiz dâmensiz İkrarından dönen yanar îmansız Yakın ihlâs ile çağır gümansız Şeyh Safî’nin armağanıdır tevhîd Can Hatayî'm tevhîd derya denizdir Tevhîd etmeyenler bizim nemizdir Pîrim Şeyh Safî’den sermâyemizdir On iki imâmın erkânı tevhîd

Şiir açıklaması

Şiir, Allah’ın adını anarak tevhidi ibadetin başlangıcı ve temel ilkesi olarak sunar. Sözlükte tevhid, Allah’ı, yaratılış ve kâinatın aslı gibi unsurları bir arada yorumlayan manzumeler olarak açıklanır. Şiirde bu kavram, Şeyh Safî’den kalan bir öğreti ve bağlıların ortak değeri biçiminde anlatılır.

Şair, Şeyh Safî’nin emrine uymayan kişinin bu yolda menzile, yani aşamaya ulaşamayacağını söyler. Tevhidi “dermansız dertlerin dermânı” diye nitelemesi, ona manevi bir çare anlamı yükler. “Tevhîd derya denizdir” imgesi, kavramın enginliğini vurgular. İhlası, sözlükteki anlamıyla içten bağlılığı, inançta kararlılıkla birlikte öne çıkarır; şiir, tevhidi On İki İmam’ın erkânı olarak da anar.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

ihlas
İçten bağlılık.
her
önüne geldiği ismin benzerlerini "teker teker hepsi, birer birer hepsi, birer birer tamamı" anlamıyla kapsayacak şekilde genelleştiren söz
millet
benzer özellikleri olan topluluk
menzile
Aşama, kerte, yükseklik derecesi
tevhid
Allah'ı, yaratılış ve kainatın aslı gibi unsurları bir arada yorumlayan manzumeler

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)