Ey Deyen Kim Âkilim Dîvâne Hoş Gelmek Gerek

Şah Hatayi’nin şiiri, kişinin kendini akıllı ya da hünerli diye tanıtmasından çok, sözünün gereğini yaşamasını öğütler. “Hüner” beceri, marifet ve kabiliyet; “laf” ise söz, lakırtıdır. Böylece boş iddia ile gerçek kavrayış karşı karşıya gelir. Gönle seslenen anlatıcı, aşkı seçenin bu yola içtenlikle yönelmesini ister; Yusuf ve Mısır adlarıyla kurulan söyleyiş de aşk yolundaki güçlü bağlılığı vurgular.

“Şem” mum demektir. Mum ile pervane imgesi, âşığın aşk uğruna kendini ortaya koyuşunu anlatır. Şiirde ayrıca zâhidin evrâd, fikir ve zikirle dosta yönelişinden söz edilir; ardından İslam’a bağlılık iddiasının imanla uyumlu olması gerektiği belirtilir. “Yâr” sevgilidir; son bölümde Hatayi, şiirinin sevgili tarafından dinlenmesini diler. Genel olarak eser, aşk ve inançta sözden ziyade içtenliği, bağlılığı ve tutarlılığı öne çıkarır.