İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Gevher-i Zât-ı Kadîm-i Kibriyâsın Yâ Ali

Şah Hatayi

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün- Gevher-i zât-ı kadîm-i Kibriyâsın yâ Ali Enbiyâ vü evliyâya pîşüvâsun yâ Âli Kimse bilmez ma’ni-i zât u sıfâtındır senin Lâmekân bahrinde dürr-i müntehâsın yâ Ali Kabiliyyet sende görmüştür Resûl-i Hâşimî Şükr lillâh hemdem-i Hayrünnisâ’sın yâ Ali Hem havâric sımnı bildin ki idrâk eylemez Zahir ü bâtında sen mu'ciz nümâsın yâ Ali Mustafâ gördü seni arslan sıfatlı bir melek Sâhib-i mi’râc hem tâc ü livasın yâ Ali Zülfikar ile kamu kıldm müsehhar âlemi Bilmişem tahkik ile kim lâfetâsın yâ Ali Bu Hatâyî'ye dîn ü îmân sendendir dürüst Nûr-i çeşm-i hânedân-ı Mustafâ’sm yâ Ali[1]

Şiir açıklaması

Bu şiir, Ali’ye yöneltilmiş bir övgü ve bağlılık şiiridir. İlk beyitte şair onu “gevher” (cevher) imgesiyle yüceltir; sözlükte “zat”, kişi, şahıs, nefer, nüfus anlamındadır. Ali, enbiya ve evliyaya önder olarak anılır; zat ve sıfatlarının anlamının kimsece bilinemeyeceği söylenir. “Lâmekân bahrinde dürr” dizesindeki deniz ve inci imgesi, onu erişilmez ve değerli gösterir.

Devamında Ali, Resul-i Haşimi ve Hayrünnisa ile ilişkilendirilir; Mustafa’nın onu arslan sıfatlı bir melek olarak gördüğü anlatılır. Mi‘rac, taç, sancak ve Zülfikar anışları şiirin yücelik ve güç imgelerini kurar; bunlar şairin övgü dilidir. “Tahkik” sözlükte “soruşturma” demektir. Son beyitte şair, din ve imanının Ali’den geldiğini söyleyerek ona bağlılığını ve hayranlığını dile getirir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

gevher
cevher
zat
kişi, şahıs, nefer, nüfus
tahkik
Soruşturma

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)