Şiir

Hüsn İçinde Bây İmişsin Yâ Ali Senden Meded

Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün- Hüsn içinde bây imişsin yâ Ali senden meded Gök yüzünde cây imişsin yâ Ali senden meded Aşk ile ma’şûk u âşık senden olmuşdur nüzûl Sırr-ı Mâ evhâyimişsin yâ Ali senden meded Hak okurlar ismini râh-ı hakikatte senin Aşk ile şeydâyimişsin yâ Ali senden meded Mü’mine dâim edersin lûtf u ihsân u kerem Kâfire gavgayimişsin yâ Ali senden meded Bunca yıl kim gezerem ben bu vücûdun şehrini Hüsn-i bîhemtâyimişsin yâ Ali senden meded Yerde görmez gökte ister kör münâfıklar seni Zâhir ü peydâyimişsin 'yâ Alî senden meded Kısmet-i bezm-i ezelden Murtezâ ismin senin Nerkis-i şehlâyimişsin yâ Ali senden meded Enbiyâlar evliyalar çokdürür ammâ ki sen Cümleden a’lâyimişsin yâ Ali senden meded Bu cihânı seyr idenler bir cemâlûllah içün Hüsn ile zibâyimişsin yâ Ali senden meded Birliğe bel bağlamıştır bu Hatâyı hasta dil Vâhid ü yektâyimişsin yâ Ah senden meded[1]

Şiir açıklaması

Şah Hatayi’nin şiiri, Ali’yi yücelten ve ona yardım dileğiyle seslenen bir yakarıştır. Her bendin sonunda yinelenen “yâ Ali senden meded” sözü, konuşanın Ali’ye duyduğu bağlılığı ve ondan destek bekleyişini vurgular. Şiirde aşk, güzellik ve hakikate yönelme öne çıkar. “Âşık” sözcüğü, bir kimseye ya da şeye aşırı sevgi ve bağlılık duyan kişiyi anlatır.

Gökyüzü, güzellik ve cemal imgeleri Ali’nin yüceliğini anlatmak için kullanılır. “Gök yüzünde cây imişsin” dizesindeki “cây”, sözlükte yaz mevsimi anlamındadır; bu imge, şiirin övgü atmosferine katılır. Şair, Ali’nin müminlere lütuf ve soyluluk sunduğunu, hakikati arayanların onu tanıdığını söyler. Kısmetin ezelden belirlendiği düşüncesi de şiirde yer alır; “kısmet” burada Allah’ın kişiye uygun gördüğü yaşama durumu, yani nasiptir. Son bölümde Hatayi, birliğe bağlılığını bildirir ve Ali’yi herkesten üstün, eşsiz görür.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

cay: Yaz ayı, mevsimi.
amma: ama
âşık: Bir kimseye veya bir şeye karşı aşırı sevgi ve bağlılık duyan, vurgun, tutkun kimse.
kerem: Soyluluk.
ben: (kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
kısmet: Allahın her kişiye uygun gördüğü yaşama durumu, nasip
içinde: süresince, zarfında

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)