İçeriğe geç
2Wsözlük

Şiir

Sâkıyâ Sun Bâde-i Sâfı Safânın Aşkına

Şah Hatayi

Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram
— 119 — Fâilâtün fâilâtün fâilâtün fâilün Sâkıyâ sun bâde-i sâfı safânın aşkına Doldurup ver gel Aliy-yel-Murtezâ’nın aşkına Sad hezar lâ’net Yezîd’e çünki ol şehzâdeye Bir içim su vermedi kadir Hudâ’nın aşkına ................................ Sen dahi oynat başmı ol belânın aşkına Âyet-i Nasrun rninallah’dan mekân oldu nüzûl Kim yedi iklîmi feth ettim rızânın aşkına Tohm-i Merv-ân’ın Yezîd’in kökünü min âkıbet Yer yüzünden kaldıram Âl-i abâ’nın aşkına Ey mevâlîler bilin sâhib zamânın devridir Çalaram kılıncı ben sâhib zamânın aşkına Ey Hatâyî çünki ceddin eylemiştir çok gazâ Sen dahi başla gazaya ol gazânın aşkına[1]

Şiir açıklaması

Şiir, bir içeceğin sunulması isteğiyle açılır; bu sunuş Aliy-yel-Murtezâ’ya bağlılıkla ilişkilendirilir. Ardından Yezîd’e lanet edilir ve onun bir şehzadeye su vermediği söylenir. Böylece metinde bağlılık ve öfke yan yana gelir; su imgesi, anlatılan haksızlığın ağırlığını öne çıkarır.

Sonraki dizelerde “Nasrun minallah” ifadesi, fetih ve mücadele söylemiyle birlikte anılır. Konuşan kişi, Âl-i abâ’ya bağlılık uğruna Mervan ve Yezîd’in soyunu yeryüzünden kaldırma isteğini dile getirir; “akıbet” burada bir işin sonu ya da sonucu anlamındadır. Mevâlîlere seslenerek “sâhib zamân”ın devrini tanımaya çağırır ve kılıcını çektiğini söyler. Son bölümde Hatayî’ye de gazaya başlama çağrısı yapılır. Şiirin ana düşüncesi, bağlılık ve adalet arayışının mücadeleye yöneltmesidir.

Açıklama, sözlükteki tanımlardan yararlanılarak yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır.

Metindeki kelimelerin anlamları

bâde
Başına geldiği kelime ve tamlamalara “sonra” anlamı katarak zarf fonksiyonunda birleşik şekiller yapar.
akıbet
bir iş veya durumun sonu, sonuç
ben
(kişi adılı): Teklik birinci kişiyi gösteren söz.
yüzünden
-den ötürü, -den dolayı, sebebiyle

Metin: Vikikaynak · Kamu malı (telif süresi dolmuş eser)