“Burada, yüksek hayvanlardan birinin davranışlarıyla bir solucan kadar aşağı ölçekte yer alan bir canlınınki arasında ima edilen karşılaştırma zorlama görünebilir; çünkü böylece solucana dikkat ve bir miktar zihinsel güç atfetmiş oluyoruz; yine de karşılaştırmanın haklılığından şüphe etmek için hiçbir neden göremiyorum.”

Darwin bu pasajda, insan okurun ilk bakışta abartılı bulabileceği bir karşılaştırmayı savunuyor: "yüksek" bir hayvanın davranışı ile hiyerarşinin en altında görülen bir solucanın davranışı arasında kurulan benzerlik. Ona göre bu benzerlik, solucana dikkat ve bir ölçüde zihinsel yeti atfetmeyi gerektirir; bu da dönemin yaygın kabulüne aykırıdır çünkü solucanlar genellikle neredeyse mekanik, refleksif varlıklar olarak düşünülürdü.

Darwin'in buradaki hamlesi, insanı hayvanlar aleminden ayıran keskin sınırları yumuşatan evrimsel bakışın tipik bir örneğidir. O, zihinsel yetilerin yalnızca memelilere ya da omurgalılara özgü olmadığını, çok daha basit canlılarda da temel biçimleriyle bulunabileceğini ima eder. "Aşağı ölçek" ifadesi dönemin doğa tarihi dilini yansıtsa da Darwin, tam da bu hiyerarşik dili sorgulayacak gözlemler sunar.

Bugün bu söz, canlılar arasındaki sürekliliği ve insanmerkezci önyargıları fark etmek açısından ufuk açıcıdır. Bize, bir canlıya küçümseyerek bakmanın onun gerçek davranışsal karmaşıklığını görmemizi engelleyebileceğini hatırlatır.

Darwin'in son kitabı olan 'The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms' (1881), solucanların toprağı işleyerek bitkisel küfü nasıl oluşturduğunu inceler. İlk bölümde solucanların alışkanlıklarını, duyularını ve davranışlarını betimler; bu pasajda bir solucanın davranışını daha karmaşık bir hayvanınkiyle karşılaştırmanın okura tuhaf gelebileceğini kabul eder ancak gözlemlerinin bu karşılaştırmayı desteklediğini savunur.