İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Kireç salgılayan bezlerin işlevine gelince, bunların öncelikle boşaltım organları olarak hizmet etmeleri, ikincil olarak da sindirime yardımcı olmaları muhtemeldir.”

— Charles Darwin (1809 – 1882)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

With respect to the function of the calciferous glands, it is probable that they primarily serve as organs of excretion, and secondarily as an aid to digestion.

Ne anlatıyor?

Darwin, solucanlardaki kireç salgılayan bezlerin görevini iki katmanlı bir açıklamayla değerlendirir. Ona göre bu bezlerin birincil işlevi, vücutta fazla gelen kireci dışarı atmak, yani boşaltıma katkıda bulunmaktır. İkincil işlev ise sindirimle ilişkilidir; salgılanan kireç, toprakla birlikte alınan besinlerin işlenmesinde yardımcı olabilir. Darwin'in 'muhtemeldir' ifadesi, bu yorumu kesin bir sonuç olarak sunmaktan kaçındığını ve halen gözleme dayalı bir öneri olarak ileri sürdüğünü gösterir.

Bu açıklama biçimi, Darwin'in bilimsel dilindeki ölçülülüğü örnekler. Bir organın birden fazla işlevi olabileceğini kabul etmesi, evrimsel düşüncenin önemli bir yönüyle uyumludur: Yapılar zamanla yeni işlevler kazanabilir ya da özgün işlevlerinin yanında ek görevler üstlenebilir. Bugün için bu söz, doğa bilimlerinde karmaşık yapıları tek ve basit bir nedene indirgemek yerine, çok işlevli açıklamaların ne kadar değerli olabileceğini gösteren bir örnek olarak okunabilir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu cümle, Darwin'in 'The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms' (1881) adlı eserinin birinci bölümünde yer alır. Kitapta solucanların yapıları ve davranışları ayrıntılı biçimde incelenirken, kireç salgılayan bezlerin olası işlevleri de tartışılır. Darwin bu bölümde, söz konusu organların boşaltım ve sindirim süreçlerindeki rollerine ilişkin dikkatli bir değerlendirme sunar.

Kaynak

  • Eser: The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms (1881)
  • Künye: Chapter 1: Habits of Worms, p. 49.
  • Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Charles_Darwin
  • Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler