İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Konu önemsiz görünebilir; ancak onun ilginç yanları olduğunu göreceğiz. 'De minimis lex non curat' (hukuk küçük meselelerle uğraşmaz) özdeyişi bilim için geçerli değildir.”

— Charles Darwin (1809 – 1882)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

The subject may appear an insignificant one, but we shall see that it possesses some interest; and the maxim "de minimis lex non curat," does not apply to science.

Ne anlatıyor?

Darwin bu sözünde, bilimin konu seçiminde önemsiz sayılabilecek olgulara karşı küçümseyici bir tutum takınmaması gerektiğini ifade eder. Başlangıçta değersiz görünen doğa olaylarının, dikkatle incelendiğinde büyük ilke ve yasalara götürebileceğini vurgular. Onun solucanların toprak oluşumundaki rolüne ilişkin çalışması da bu anlayışın somut bir örneğidir: Sıradan gibi görünen bir canlının davranışları, uzun vadede peyzaj ve toprak yapısı üzerinde derin etkiler doğurur.

Hukukta kullanılan 'de minimis lex non curat' ilkesi, küçük ve önemsiz meselelerin mahkemelerce ele alınmayacağını söyler. Darwin bu ilkeyi bilinçli olarak hukuk alanından alıp bilime uyarlayarak karşıt bir iddia öne sürer: Bilim, ayrıntılardan ve küçük görünen olgulardan vazgeçemez. Çünkü bilimsel bilginin ilerleyişi çoğunlukla gözden kaçan ayrıntıların birikimli olarak incelenmesiyle mümkün olur.

Bu düşünce, bilimsel merakın hiyerarşi tanımadığını, herhangi bir doğa olayının ciddi bir soruşturmaya konu olabileceğini hatırlatır. Bugün ekoloji, mikrobiyoloji veya toprak bilimi gibi alanlarda yapılan pek çok araştırma, dikkatsiz bakışa sıradan görünen organizmaların ve süreçlerin ne denli büyük sonuçlar doğurduğunu göstermeye devam etmektedir.

Hangi bağlamda söylendi?

Bu söz, Darwin'in 1881'de yayımlanan 'Solucanların Faaliyetiyle Bitkisel Küfün Oluşumu' adlı eserinin giriş bölümünden alınmıştır. Uzun yıllar boyunca solucanların hareketlerini ve toprak üzerindeki etkilerini gözlemleyen Darwin, bu çalışmada düşük görülen bir canlı türünün çevresini nasıl dönüştürdüğünü gösterir. Söz, eserin başında konunun bilimsel değerini savunmak amacıyla söylenmiştir.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler