“Sık sık, canlı bir organizmanın ilk kez ortaya çıkması için gerekli bütün koşulların, geçmişte var olmuş olabilecek koşulların hepsinin, bugün de mevcut olduğu söylenir. Ama eğer (ve ah! ne büyük bir eğer!) her türlü amonyak ve fosforik tuzların, ışığın, ısının, elektriğin vb. bulunduğu küçük, ılık bir gölette, daha karmaşık değişimlere uğramaya hazır bir protein bileşiğinin kimyasal olarak oluştuğunu düşünebilseydik, bugün böyle bir madde anında yutulur ya da emilirdi; oysa canlı yaratıklar oluşmadan önce durum böyle olmazdı.”

Bu söz, Darwin'in yaşamın kökeni hakkındaki en ünlü düşünce deneylerinden biridir. 'Küçük, ılık gölet' imgesi, yaşamın kimyasal evrim yoluyla başlamış olabileceği fikrini somutlaştırır. Darwin, basit kimyasal maddelerin uygun koşullarda bir araya gelerek protein gibi karmaşık yapılar oluşturabileceğini öne sürer. Ancak 'ne büyük bir eğer' ifadesi, bunun kanıtlanmamış bir varsayım olduğunu da dürüstçe kabul ettiğini gösterir.

Darwin'in asıl vurgusu, erken Dünya ile bugünkü Dünya arasındaki farktır. Ona göre, yaşamın kimyasal öncülleri bugün oluşsa bile, mevcut canlılar tarafından hemen tüketileceği için birikemez ve evrimleşemezdi. Oysa yaşamın başlangıcında böyle bir rekabet yoktu. Bu düşünce, yaşamın kökenini doğal süreçlerle açıklama çabasının erken bir örneğidir.

Bugün 'prebiyotik çorba' olarak bilinen hipotezin temelini oluşturan bu görüş, yaşamın nasıl başladığı sorusunun bilimsel olarak araştırılabileceğini göstermesi bakımından önemlidir. Darwin'in ihtiyatlı dili, bilimsel spekülasyonda sağlam bir örnek olmayı sürdürür.

Darwin, bu düşüncelerini 1871 yılında botanikçi arkadaşı Joseph Hooker'a yazdığı bir mektupta dile getirmiştir. Bu dönem, Türlerin Kökeni'nin yayımlanmasından sonra evrim düşüncesinin giderek kabul gördüğü, ancak yaşamın kökeni konusunun hâlâ büyük ölçüde spekülatif olduğu bir zamandır.