“Solucanlar yaprakları ve diğer nesneleri yalnızca besin olarak değil, yuvalarının ağızlarını tıkamak için de tutarlar; bu onların en güçlü içgüdülerinden biridir.”

Darwin bu cümlede solucan davranışının çoğu insanın gözünden kaçan bir yönünü anlatır: Yaprak ve benzeri nesneleri yalnızca yemek için değil, aynı zamanda yuva girişini kapatmak için kullanırlar. Bu davranış, solucanların çevreleriyle çok daha amaçlı bir ilişki kurduğunu gösterir. 'En güçlü içgüdülerinden biri' ifadesi, bu davranışın rastlantısal bir hareket değil, türün yaşam biçimine derinlemesine işlemiş bir eğilim olduğunu vurgular. Yuva ağzının tıkanması, hem dış etkenlere karşı koruma sağlar hem de yuvanın iç koşullarını dengede tutmaya yardımcı olur.

Bu gözlem, dönemin okuru için şaşırtıcı olabilecek bir iddiayı içerir: Solucan gibi basit görünen canlılar, yalnızca reflekslerle hareket eden varlıklar değildir; davranışlarında düzenli ve tekrarlayan bir amaçlılık gözlenir. Darwin böylece solucanların toprağı işleyen aktif canlılar oldukları fikrini güçlendirir. Bugünün okuruna da doğa gözleminde küçük ve sıradan görünen canlıların davranışlarının bile dikkatli bakıldığında karmaşık bir düzen içerdiğini anımsatır.

Bu alıntı, Darwin'in 1881 tarihli 'The Formation of Vegetable Mould through the Action of Worms' eserinin ikinci bölümünden alınmıştır. Yazar bu bölümde solucanların yuvalarını nasıl kurduklarını, yaprak ve sap gibi malzemeleri nasıl seçtiklerini ve bu nesneleri hangi amaçlarla kullandıklarını gözlemlerine dayanarak anlatır. Solucanların yuvalarını tıkama davranışı, kitabın temel konularından biri olan toprak oluşumu süreciyle de bağlantılıdır.