Ünlü söz
“Uzak gelecekte insanın şu an olduğundan çok daha yetkin bir varlık olacağına inandığım için, onun ve diğer tüm duyarlı varlıkların bunca uzun süren yavaş ilerlemenin ardından tamamen yok olmaya mahkûm olduğu düşüncesi katlanılmazdır. İnsan ruhunun ölümsüzlüğünü tam olarak kabul edenler için dünyamızın yok oluşu o kadar korkunç görünmeyecektir.”
— Charles Darwin (1809 – 1882)
İngilizce aslı
Believing as I do that man in the distant future will be a far more perfect creature than he now is, it is an intolerable thought that he and all other sentient beings are doomed to complete annihilation after such long-continued slow progress. To those who fully admit the immortality of the human soul, the destruction of our world will not appear so dreadful.
Ne anlatıyor?
Darwin bu sözde bilimsel iyimserlik ile varoluşsal kaygıyı bir araya getiriyor. Evrim kuramı çerçevesinde insanlığın uzun vadede daha gelişmiş, daha yetkin bir varlık haline geleceğine inanıyor. Ancak bu ilerleme fikri, beraberinde rahatsız edici bir soruyu getiriyor: Eğer her şey sonunda yok olacaksa, bunca zahmetli ve uzun gelişim neye yarar? Darwin, kişisel olarak bu düşünceyi "katlanılmaz" bulduğunu söyleyerek, salt bir bilim insanı soğukkanlılığıyla konuşmadığını gösterir.
Sözün ikinci kısmı, ölümsüzlük inancına sahip olanlar açısından meseleyi değerlendirir. Darwin burada kendi agnostik konumunu dayatmaz; yalnızca, insan ruhunun ölümsüz olduğuna inanan biri için dünyanın sonluluğunun bir tehdit oluşturmayacağına işaret eder. Böylece söz, bilimsel dünya görüşü ile dinî inanç arasındaki gerilimde, kişisel duygu ile entelektüel duruş arasındaki farkı dürüstçe ortaya koyar.
Hangi bağlamda söylendi?
Bu sözün hangi bağlamda ve ne zaman söylendiği güvenilir kaynaklarda belgelenmemiş; bu yüzden tahmin yürütmüyoruz.
Kaynak
- Eser: The Life and Letters of Charles Darwin (1887)
- Künye: volume I, chapter VIII: "Religion", page 312
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Charles_Darwin
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Kendimle ilgili aşağıdaki anlatıyı, sanki bir başka dünyada kendi hayatına geriye dönüp bakan ölü bir adammışım gibi yazmaya çalıştım. Bunu zor da bulmadım, çünkü benim için hayat neredeyse sona erdi. Yazma üslubum için özel bir çaba göstermedim.”
— Charles Darwin (1809 – 1882)
“Umarım zihnim belirgin ölçüde zayıflamadan önce ölürüm.”
— Charles Darwin (1809 – 1882)
“Alışılmış bağlantı ilkesi gereği, başkalarının ahlaki davranışımızı kınadığını veya aşırı biçimde övdüğünü bildiğimizde ya da buna inandığımızda, yüz ve gözlerdeki aynı hareketler sergilenir ve aslında bunlardan kaçınmak da pek mümkün değildir.”
— Charles Darwin (1809 – 1882)
“Gerek insanlarda gerek hayvanlarda, birbirinden çok farklı ırklardan genç ve yaşlı bireyler, aynı zihin durumunu aynı hareketlerle ifade ederler.”
— Charles Darwin (1809 – 1882)
“Bu [kireç salgılayan] bezler (bkz. Şekil 1), büyüklüklerine ve zengin kan damarı kaynaklarına bakılırsa, hayvan için büyük önem taşıyor olmalı. Ancak işlevleri üzerine, gözlemci sayısı kadar çok teori ileri sürülmüştür.”
— Charles Darwin (1809 – 1882)
“Gelecekteki bir yaşam konusuna gelince, herkes birbiriyle çelişen belirsiz olasılıklar arasında kendisi karar vermelidir.”
— Charles Darwin (1809 – 1882)