Ünlü söz
“Birkaç bin insanın, avucunun içinde, hep birlikte kaskatı ve donmuş hâlde durması güzel bir şeydi.”
— Charles Dickens (1812 – 1870)
İngilizce aslı
It was a good thing to have a couple of thousand people all rigid and frozen together, in the palm of one's hand.
Ne anlatıyor?
Dickens bu sözde, bir romanın ya da anlatının okur kitlesini nasıl tek bir duygu ve dikkat noktasında toplayabildiğini tarif ediyor. "Rijit ve donmuş" ifadesi, okurların sayfalar karşısında âdeta nefeslerini tutarak, ortak bir gerilim ya da merak içinde hareketsiz kalışını imler. Burada sözü edilen güç, yazarın okur üzerindeki etkisidir; insanları aynı anda, aynı duyguda buluşturma kudretidir.
Dickens'ın döneminde tefrika romanlar, geniş kitleleri haftalık bölümler hâlinde bir araya getiren güçlü bir kültürel araçtı. Okurlar bir sonraki bölümü beklerken ortak bir merak ve heyecan yaşardı. Bu söz, edebiyatın kitleleri duygusal olarak birleştirme ve yönlendirme kapasitesini vurgular; yazarı âdeta bir kukla ustası, okurları da onun elinde hareketsiz bekleyen bir kalabalık olarak hayal eder.
Bugün de benzer bir durum, diziler, filmler ya da çok satan kitaplar için geçerlidir. Anlatıcı, izleyici ya da okur kitlesini merak, korku, sevinç gibi ortak duygularda sabitleyebildiğinde, birbirinden habersiz milyonlarca insan aynı anda aynı hissi yaşayabilir. Dickens'ın sözü, hikâye anlatıcılığının bu kolektif ve neredeyse fiziksel etkisini çarpıcı bir imgeyle özetler.
Hangi bağlamda söylendi?
Dickens bu sözü, 7 Aralık 1857'de Mrs. Richard Watson'a yazdığı mektupta, bir kitabının okur üzerindeki etkisinden söz ederken kullanmıştır.
Kaynak
- Künye: About having a book, in a letter to Mrs. Richard Watson (7 December 1857)
- Kaynak bağlantısı: https://en.wikiquote.org/wiki/Charles_Dickens
- Özgün metin lisansı: CC BY-SA 4.0 — Wikiquote
Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.
Konular
İlgili sözler
“Yaratılmış nesneler arasında en derin ve en katıksız dehşetle baktığı iki sınıf vardı: köpekler ve çocuklar. Sevgisiz biri değildi, ama her an bir köpeğin idamını ya da bir bebeğin öldürülmesini en canlı memnuniyetle seyredebilirdi. Onların alışkanlıkları, düzen sevgisiyle çelişiyordu; düzen sevgisi ise yaşam sevgisi kadar güçlüydü.”
— Charles Dickens (1812 – 1870)
“Bu Amerika Birleşik Devletleri'ndeki kadar yoğunlaşmış sıkıcı insan topluluğunun bütün yeryüzünde var olduğuna inanmadığımı söylerken tamamen ciddiyim. Buraya gelmeden hiç kimse bu kelimenin gerçek anlamı hakkında yeterli bir fikir edinemez.”
— Charles Dickens (1812 – 1870)
“İngilizce yazmanın zorluğu beni son derece sıkıyor. Ah, Tanrım! Keşke hep şu güzel Fransa dilini yazabilsek!”
— Charles Dickens (1812 – 1870)
“Kötü insanlar olmasaydı, iyi avukatlar da olmazdı.”
— Charles Dickens (1812 – 1870)
“O, cinsiyetinin süsüdür.”
— Charles Dickens (1812 – 1870)
“Bay Augustus Minns bekârdı; kendi deyişiyle kırk yaşlarındaydı, arkadaşlarının deyişiyle kırk sekiz yaşlarındaydı. Her zaman son derece temiz, titiz ve derli topluydu; belki biraz kendini beğenmişti ve dünyadaki en içine kapanık adamdı.”
— Charles Dickens (1812 – 1870)