İçeriğe geç
2Wsözlük

Ünlü söz

“Matbaa sanatı elimizde olduğu sürece bilim asla gerileyemez; gerçek bilgi olarak bir kez edinilen şey asla kaybedilemez.”

— Thomas Jefferson (1743 – 1826)

KaynaklıSöz, künyesiyle birlikte Wikiquote'ta kayıtlı.
Paylaş:WhatsAppXFacebookTelegram

Söz kartını indir

İngilizce aslı

While the art of printing is left to us science can never be retrograde; what is once acquired of real knowlege can never be lost.

Ne anlatıyor?

Jefferson burada matbaayı bilimsel bilginin kalıcılığının güvencesi olarak görür. Basılı sözcük, bilgiyi tek bir kişinin zihninden ya da elyazmasından çıkarıp çoğaltarak zamana ve yıkıma karşı dirençli hâle getirir. Bir kez yazılıp yayılan bir bilgi, artık kolayca yok edilemez; çünkü kopyaları oradan oraya yayılır.

Sözün altında yatan iyimserlik, Aydınlanma'nın bilginin birikimsel ilerlemesine duyduğu güveni yansıtır. Jefferson, bilimsel gelişmeyi geri döndürülemez bir süreç olarak kurgular. Ona göre gerçek bilgi ("real knowlege") edinildikten sonra toplumsal bellekten silinmez; matbaa bu belleğin taşıyıcısıdır. Bu yüzden ifade ve basın özgürlüğüne yaptığı vurgu, yalnızca siyasi bir tercih değil, aynı zamanda entelektüel ilerlemenin de koşuludur.

Bugünün perspektifinden bakıldığında söz, bilgiye erişim araçlarının demokratikleşmesine dair erken bir kavrayış olarak okunabilir. Dijital çağda bilginin saklanması ve yayılması değişmiş olsa da temel fikir geçerliliğini korur: Bilgiyi çoğaltma ve paylaşma olanağı var oldukça, onu tümüyle yok etmek çok daha zordur.

Hangi bağlamda söylendi?

Jefferson bu sözleri 18 Haziran 1799'da William Green Mumford'a yazdığı mektupta ifade etmiştir. Jefferson, mektuplarında matbaa ve basın özgürlüğünü sık sık Aydınlanma'nın ilerleme düşüncesiyle ilişkilendirir. 18. yüzyılın sonu, matbaanın bilgiyi yaygınlaştırarak bilimsel devrimi ve siyasal dönüşümü beslediği bir dönem olarak bu düşünceye zemin hazırlamıştır.

Kaynak

Türkçe çeviri ve yorum 2W’nin özgün çalışmasıdır; yapay zekâ desteğiyle hazırlanmıştır. Hata görürseniz bize bildirin.

Konular

İlgili sözler